Nimrud na 33 eeuwen alsnog ten onder

Strijdgroep IS heeft in Irak de Assyrische stad Nimrud verwoest. De ruïnestad werd met bomvaten opgeblazen.

Mannen die met sloophamers, drilboren en zagen reliëfs met afbeeldingen van Assyrische koningen en godheden naar beneden halen en tot gruis verwerken. Een bulldozer die paleis- en tempelmuren neerhaalt. Militanten die vervolgens tussen de resten bomvaten aanbrengen en op drie plaatsen tot ontploffing brengen. Zware rookwolken die opstijgen boven de ruïnestad.

De kijker van de zeven minuten durende video die strijdgroep IS dit weekeinde op internet zette, moet wel concluderen dat de ruim drieduizend jaar oude Assyrische stad Nimrud met de grond gelijk is gemaakt. Begin maart kwam al naar buiten dat militanten van de Islamitische Staat (IS) de overblijfselen van Nimrud verwoest hadden. Destijds luidde het Iraakse ministerie van Toerisme en Oudheden de noodklok, maar tot nu toe waren er geen beelden van.

Zaterdag zette de strijdgroep een video op de jihadistische website Weleyat Nineveh, waarop te zien is dat de overblijfselen van tempels, paleizen en monumentaal beeldhouwwerk systematisch worden vernietigd met bulldozers, sloophamers en explosieven.

Nimrud, gesticht in de dertiende eeuw voor Christus, gold tot voor kort als het best bewaarde monument van de Assyrische cultuur in Irak. Nimrud is de (latere) Arabische naam voor de Assyrische stad Kalhu,die in het Oude Testament Calah of Kalakh heet. Shalmaneser I, van 1263 tot 1235 voor Christus koning van het Assyrische Middenrijk, liet de stad bouwen. Ashurnasipal II, koning van 883 tot 859 v. Chr., verhief Kalhu tot hoofdstad van het Neo-Assyrische Rijk.

De ruïnes van Kalhu/Nimrud liggen aan de Tigris, 30 kilometer ten zuidoosten van Mosul. Een deel van wat archeologen hier afgelopen anderhalve eeuw aantroffen, is overgebracht naar Bagdad en naar musea in Europa en de VS, maar veel monumentale gebouwen en beeldhouwwerken bleven staan, zoals delen van Ashurnasipals paleis en de poorten bewaakt door paren lamassu, kolossale, uit steen gehouwen gevleugelde stieren en leeuwen met een mannenkop.

Eén van de militanten zegt op camera: „God heeft ons in de islamitische staat vereerd met de opdracht om al deze afgodsbeelden, die in het verleden werden vereerd in plaats van Allah, te verwijderen”. Een andere militant bezweert dat „wij overal waar wij een stuk land zullen veroveren tekenen van afgoderij zullen weghalen en het geloof in de ene God zullen verbreiden.”

Sinds juni 2014 heeft IS het grootste deel van de Iraakse provincie Nineveh bezet, waaronder de provinciehoofdstad Mosul. In die stad liggen de ruïnes van de oude Assyrische hoofdstad Nineveh. Een eerdere video, vrijgegeven in februari, toont IS-militanten die in Mosul huishouden in het Ninawah Museum van oudheden en in de ruïnes van het oude Nineveh. Een lamassu die de wacht houdt bij een stadspoort, de best bewaarde ter plaatse, wordt met een drilboor onherkenbaar verwoest.

Sloop van Nimrud past in de selectieve beeldenstorm van IS. Kleinere kunstschatten uit pre-islamitische ruïnesteden, andere archeologische vindplaatsen en christelijke kerken worden verhandeld op de zwarte markt. Maar onroerend goed als pre-islamitische paleis- en tempelruïnes en grote ‘afgodsbeelden’ wordt verwoest.