Ik ben de grootste Nederlandse nationalist

We hebben helemaal geen progressieve waarden in Nederland, vindt Zihni Özdil. „De groepen die we niet mochten, hebben we altijd getolereerd. Maar nooit geaccepteerd als gelijke”, zegt de publicist in een openhartig interview met zichzelf.

illustratie Enkeling

Ik spreek ’s ochtends vroeg af met maatschappijhistoricus en columnist Zihni Özdil, bij hem thuis in Rotterdam. Hij opent een blikje Bullit-energiedrank en giet het in een glas wodka.

Is het niet een beetje te vroeg voor alcohol?

„Absoluut niet. Een verstandig mens komt de dag niet door zonder wijngeest. Om journalist Christopher Hitchens te citeren: ik drink zoveel omdat het andere mensen minder saai maakt.”

U vindt mij saai?

„Doodsaai.”

U staat bekend als een ‘polemische’ opiniemaker. Veel mensen, van links tot rechts, van ‘allochtoon’ tot ‘autochtoon’, nemen aanstoot aan wat u zoal zegt en schrijft. Waarom matigt u uw toon niet?

„Ik ben nog heel mild in mijn toon. Die weerstand bij sommigen is illustratief voor de benepen, kleinburgerlijke, conservatieve moraal die heerst in ons land. Zodra je je mond opentrekt en een aantal heilige huisjes bevraagt, raken velen in een kortsluiting. Maar omdat ik van Nederland hou, ben ik kritisch. Kritiek is de hoogste vorm van liefde. Zo bezien ben ik eigenlijk de grootste Nederlandse nationalist.”

Is het niet een beetje overdreven om Nederland weg te zetten als ‘kleinburgerlijk’? Wij hebben vrijheden en progressieve waarden, zoals homorechten.

„We hebben helemaal geen progressieve waarden. De groepen die we niet mochten, hebben we altijd getolereerd. Maar nooit geaccepteerd als gelijke. Sint Augustinus zei het al: je tolereert datgene wat je haat. Tegenwoordig zijn dat onder andere homo’s; we hebben ze zelfs huwelijksrechten gegeven. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat homofobe vooroordelen nog steeds welig tieren in onze cultuur. Het idee dat homo’s allemaal grappige nichten zouden zijn, of op seksbeluste freaks, bijvoorbeeld. Dat vind ik in essentie niet minder kwalijk dan het idee bij gelovigen dat homo’s een zonde zouden plegen.”

Het klinkt alsof u het allemaal een beetje zat bent, ook al zegt u dat u van dit land houdt.

„Toen ik bijna tien jaar geleden begon in het publieke debat, was ik gemotiveerd. Maar anno 2015 heeft de massamedia bijvoorbeeld nog steeds 99 procent witte, en overwegend mannelijke, redacties. De mensen die aan de knoppen zitten in dit land hebben totaal geen weet van wat er zich in de maatschappij afspeelt. De spreekwoordelijke grachtengordel, bijvoorbeeld De Correspondent, is net zo inteelt als hun rechtse tegenhanger Jalta.”

U wil positieve discriminatie invoeren?

„Nee, ik ben gewoon helemaal klaar met die ellendige gezapigheid die er heerst. Als ik de kranten opensla of tv kijk, verveel ik me helemaal kapot. Redacties zijn te bang om nieuwe gezichten en nieuwe perspectieven te lanceren. Ik wil juist af van positieve discriminatie. Die is er namelijk al voor saaie, witte mannen. Het grappige is: dat documenteren we ook nog eens uitgebreid, al decennia, via wetenschappelijk onderzoek. Maar Mark Rutte durft nog steeds te beweren dat het gewoon een simpele kwestie van ‘invechten’ is. Zeker zoals zijn maatjes bij de VVD, die soms letterlijk in gesubsidieerde kastelen wonen.”

Wat heeft u nou steeds tegen witte mannen?

„Helemaal niks! Ik benoem gewoon een aantal feiten over hun machtspositie. Sommige van mijn vrienden zijn wit hoor. Zoals de van oorsprong Germaanse schrijver Arjen van Veelen. Maar die vlerk is ’m gesmeerd naar de USA. Zijn paspoort moet daarom afgepakt worden, vind ik. Dan blijf je maar daar, als je mij in de steek laat.”

Waarom verheft u uw stem zo? U klinkt zuur en boos.

„Dat bedoel ik nou! Zodra je je stem verheft in dit land, ben je af. Activisme vinden we een scheldwoord. Protest is ‘vies’. Kritiek is ‘zuur’. Wat is dit nou, man?”

Misschien zijn die oude gezichten gewoon populair. Waarom zou u moeten beslissen voor de mediaconsument?

„Ik ben echt niet de enige die gefrustreerd is over het huidige aanbod. Kijk televisie: na dertig jaar Ferry Mingelen, Peter R. de Vries of Maarten van Rossem is het wel klaar, zou je zeggen. Steeds maar diezelfde gezichten met dezelfde non-meningen. Het is te suf voor woorden. Daardoor lijkt het alsof de consument het prima vindt. Maar dat komt gewoon omdat het aanbod overal hetzelfde is. Consumenten hebben gewoon geen andere keus, behalve hun heil zoeken op het internet.”

Waarom veranderen de gevestigde media dan niet volgens u?

„Zoals ik net zei, ze hebben oogkleppen op. Over vijf jaar zijn het platforms als Netflix en YouTube die zullen domineren. Daar zie je wél content die niet bestaat uit dezelfde oude worst die we al dertig jaar eten. Netflix heeft inmiddels bijna een miljoen abonnees in Nederland. Een vriend wees mij er toevallig gisteren op dat Videoland nu in samenwerking met RTL een onlineplatform begint. Binnenkort zullen die platforms ook nieuws en actualiteit aanbieden. Als de gevestigde media, vooral de publieke omroepen, hun hoofd niet uit hun blanke bips halen, zullen ze het onderspit delven.”

Bent u daarom uw eigen talkshow begonnen op YouTube?

„Ja, puur uit frustratie. Mijn talkshow Zihnigasten heeft nul budget, en technisch is het amateuristisch. Maar ik nodig jonge, sprankelende gasten uit. In de vorige aflevering had ik Annabel Nanninga en Anousha Nzume. Het was onwijs gaaf. We praten over de actualiteit zonder dat versuffende gepolder dat je bij talkshows op tv ziet. Ik wil juist een echt debat. Ik wil ontregeld worden als kijker.”

En gevestigde media doen dat niet?

„Het interessante is: vroeger deden ze dat wel. Ik ben bijvoorbeeld een groot fan van Rob Muntz. Bij de VPRO maakte hij geweldige programma’s waarin hij in essentie mensen met macht ontblootte tot wat ze vaak zijn: gevaarlijke gekken. Want hij vroeg door. Zo legde Joel Voordewind van ChristenUnie bij Muntz uit dat hij engelen heeft gezien! Die Voordewind is gewoon een godsdienstwaanzinnige. Dat is prima, maar ik vind het gevaarlijk dat zo iemand wel meebeslist over de begroting van ons land.”

Powned doe dat toch tegenwoordig? Ontregelen en hard bekritiseren.

„Powned is absoluut niet te vergelijken met wat Muntz deed. Ze begonnen ooit hoopvol, maar tegenwoordig bestaat 75 procent van de content van Powned uit het belachelijk maken van mensen aan de onderkant. Dat is makkelijk scoren zonder de macht op te schudden. Bij Muntz was het andersom: bij hem ging het vooral om het belachelijk maken van de macht.”

Houdt u dat wel vol? Lesgeven, onderzoek doen, columns schrijven en een YouTube-show.

„Jazeker. De grote intellectueel Arnold Schwarzenegger schrijft: een dag bestaat uit 24 uur. Als je daar vijf uur van besteedt aan slapen, heb je nog negentien uur per dag over om er wat van te maken in het leven. Dat is heel veel tijd eigenlijk om je ‘in te vechten’.”

Vijf uurtjes slaap maar? Dat is toch te weinig? Mensen hebben circa acht uur slaap nodig.

„Onzin. Dan slaap je maar wat sneller.”