Column

Dit kabinet lobbyt vóór topbeloningen

Het meest verbijsterende aan de hoorzitting in de Tweede Kamer over beloningen voor topbankiers afgelopen dinsdag was niet wat de opgetrommelde bankiers zeiden. Zij vertelden nog eens op rustige toon dat ze in hun beleving erg gematigd zijn in hun beloningen van topbankiers. Dat standpunt kenden we al. Het meest verbijsterende was ook niet de makkelijke scoringsdrift van de aanwezige politici. Bankierbashen, wie heeft er geen zin in?

Nee, het meest verbijsterende zat in een opmerking in het minst mediagenieke deel van de hoorzitting: het bankierloze uur waarin de experts aan het woord kwamen. Daar zei een expert: „Het kabinet lobbyt in Brussel tegen een voorstel van de Europese Commissie om aandeelhouders meer invloed te geven op het beloningsbeleid.”

Huh?, dacht ik. Sorry?? ‘De politiek’ staat op gezette tijden op zijn achterste benen over exorbitante topbeloningen, maar dit kabinet (met daarin de belonings-averse PvdA) lobbyt tegen meer macht voor de tegenkracht die je daarbij kan bedenken: de aandeelhouders?

De opmerking kwam van Rients Abma, directeur van de stichting Eumedion die grote beleggers (pensioenfondsen, verzekeraars, vermogensbeheerders) uit binnen- en buitenland vertegenwoordigt. Belegd vermogen volgens Abma: meer dan 4.000 miljard euro.

Die club klaagt dat het beloningsbeleid aan de top van grote bedrijven te vaak wordt afgehandeld door de directeur HR en niet door de commissarissen (RvC). Een ondergeschikte van de raad van bestuur komt dan dus langs bij de aandeelhouders om „te klankborden”. Abma: „Dat geeft de indruk dat de RvC niet in the lead is bij een voorstel tot wijziging van het beloningsbeleid, maar ondergeschikten aan het bestuur.” Dit is een schokkende opmerking waar geen politicus op aansloeg. Het is namelijk tegen alle regels van goed ondernemingsbestuur. Het wekt de indruk dat de raad van bestuur zijn eigen beloning bepaalt.

Eumedion klaagt bovendien over het feit dat beleggers in Nederland, anders dan in het Verenigd Koninkrijk, het gevoerde beloningsbeleid niet kunnen afkeuren. En dat is nogal eens nodig, want daar gebeuren rare dingen. Zo zegt met enige regelmaat een RvC: ja, het bestuur voldeed aan geen van de criteria maar we geven de bonus tóch. Daar worden grote beleggers niet blij van, maar ze kunnen er weinig aan doen. Ze hebben vooraf een stem in het beloningsbeleid, maar als dat beleid niet wordt nageleefd, kunnen ze de uitvoering niet afkeuren. Nogal vreemd.

De Europese Commissie wil aandeelhouders deze controlerende stem achteraf wel geven. Dit kabinet is daar tegen. Waarom in hemelsnaam? Het kabinet acht deze bevoegdheid „niet passend”, schrijft het in een toelichting. En: „de Nederlandse inzet zal zijn om de regeldruk en administratieve lasten voor het bedrijfsleven te beperken”. Ja dank je de koekoek. Die zorg over regeldruk hindert minister Asscher niet bij zijn plan de Ondernemingsraad meer stem te geven in de beloningen voor de top.

De grote vrees bij topbeloningen is dat bestuurders die eigenlijk aan zichzelf toekennen. Dat commissarissen te weinig tegenwicht bieden. Aandeelhouders zijn de geijkte controleurs die de commissarissen elk jaar ter verantwoording kunnen roepen. Ik zie geen enkele reden ze daarin tegen te houden. Een PvdA-VVD-coalitie die aan de ene kant schande roept bij een salarisverhoging voor de ABN Amro-top en aan de andere kant lobbyt tegen invloed van aandeelhouders op beloningen, voert inconsistent beleid en bedrijft symboolpolitiek.