Kartelwaakhond ACM bijt te weinig

Foto ANP

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) doet niet wat het kabinet wil. Het kabinet wil hogere kartelboetes. De ACM deelt wel boetes uit, maar in 2014 voor een lager bedrag dan de jaren ervoor: 7,5 miljoen euro. En dat moet 75 miljoen euro zijn.

Althans, zo spraken VVD en PvdA in het regeerakkoord af. In 2017 moest de toezichthouder op mededinging en consumentenrecht zelfs voor een bedrag van 125 miljoen euro aan boetes uitdelen. Die eis is van tafel, maar een wetsvoorstel dat het maximum boetebedrag verhoogt is in de maak.
De vraag is of dat zinvol is. De ACM legt al bijna nooit de maximum boete op.

Het valt de ACM sowieso “heel zwaar” om overtredingen vast te stellen, zeggen kritische mededingingsadvocaten. En áls de toezichthouder dan een kartel beboet, dan sneuvelt de zaak niet zelden voor de rechter.

Macho

De ACM bestaat deze maand twee jaar. De toezichthouder ontstond uit een fusie tussen telecomwaakhond OPTA, de Consumentenautoriteit en kartelpolitie NMa. Sinds het begin is Chris Fonteijn bestuursvoorzitter.

Fonteijn is zelf helemaal niet overtuigd van het effect van hogere boetes. Hij wil dat bedrijven hun gedrag vrijwillig verbeteren. Daarom zet hij in op innovatief toezicht, zoals ‘normoverdragende gesprekken’ en nudging.

“Wij zijn geen machotoezichthouders.”

De verloren zaken, zoals de vernietiging van twee miljoenenboetes in het ‘glaskartel’, hebben de ACM “onzeker” gemaakt, zeggen advocaten. De ACM durft geen ingewikkelde zaken meer aan te pakken. Fonteijn bestrijdt dat. Wel denkt hij dat er minder kartels zijn in Nederland. “Nederland heeft een behoorlijke compliance-cultuur gekregen vergeleken met omliggende landen.”

Lees het achtergrondverhaal ‘Waarschuwen met de wenkbrauwen’ (€) vandaag in NRC Weekend.