Doe niet zo makkelijk over moeilijke kwesties

De ‘chloorkip’ staat symbool voor de vrees dat vervuild voedsel uit de VS naar Europa komt. Rosanne Hertzberger vindt alle opwinding overdreven en voorbarig. ‘Is het nuttig bij de onderhandelingen al dat jeremiërende publiek aan tafel te hebben?’

Borstbeeld van Edward Snowden, afgelopen week geplaatst in Brooklyn, New York. Het was een eerbetoon van anonieme kunstenaars. De politie dekte het eerst af met blauw doek en heeft het vervolgens in beslag genomen. Foto Reuters

Afgelopen week verscheen Edward Snowden na lange tijd weer in beeld. In een Moskovitisch hotel werd hij geïnterviewd door de populaire tv-komiek John Oliver, die hem zonder veel slag of stoot meedeelde dat Amerikanen zijn vergeten wie hij is. Zelfs nu de patriot act (de wet die de National Security Agency in staat stelde zijn sleepnetten over onze privacy uit te werpen) moet worden verlengd, is er geen echt debat over de documenten die Snowden onthulde.

Tijd om met iets tastbaars te komen, volgens Oliver, iets waar Amerikanen echt om geven. ‘Dick pics’ bijvoorbeeld. Als een Amerikaanse man een foto van zijn piemel verstuurt, kan de NSA die dan zien? Het werkte. Er was ophef over. Snowden was weer heel even nieuws, en misschien hadden mensen het thuis wel weer heel even over hun privacy.

In Nederland presteerde Arjen Lubach, die zijn eigen Amerikaans-achtige lachshow heeft, precies hetzelfde rondom TTIP. Dat is het grote handelsverdrag dat voor de VS, de EU-lidstaten en een tiental andere landen de regels en importtarieven gelijk moet trekken voor een waslijst aan industrieën en producten – van zonnebrandcrèmes tot medicijnen, oesters, auto’s, varkens en serviesgoed.

En ook al zijn de onderhandelingen nog lang niet klaar en is het volstrekt onduidelijk wat er in het uiteindelijke verdrag komt te staan, toch is het volgens Arjen Lubach de hoogste tijd dat de burger zich ermee gaat bemoeien. Net als John Oliver privacy sexy probeert te maken met de ‘dick pics’, trekt Arjen Lubach ook maar iets sensationeels uit de kast over TTIP: ‘de chloorkip’. Het is een populaire term voor Amerikaanse kip die na de slacht in een waterig chloorbadje wordt ontsmet. In Europa doen we het anders: wij proberen besmetting te voorkomen in de hele productieketen. Oftewel, Amerikanen genezen, wij voorkomen.

Onze kip is daardoor duurder, omslachtiger, maar niet veel veiliger dan de Amerikaanse variant. Kip blijft levensgevaarlijk. Zo’n 60-70 procent van zowel de Amerikaanse kip als de Europese kip is besmet met Campylobacter, een bacterie die je ernstige diarree bezorgt. Eigenlijk is het onvoorstelbaar dat we, met al onze veiligheid- en gezondheidsobsessie, zo’n gevaar accepteren.

Maar waar wil Arjen Lubach dat we ons druk over maken? Over zo’n lullig chloorbadje. Omdat het eng klinkt. Of chemisch. Op een complex probleem als voedselveiligheid kun je duizend-en-één studies loslaten, maar die overwegingen zijn niet aan Lubach besteed. Die toont gewoon een plaatje van een kip met twee Glorixflessen en verklaart dat we nu eenmaal met zijn allen besloten hebben dat we geen chloorkip blieven in Europa. En daarmee uit.

Het resultaat: de cabaretier heeft met succes TTIP op de kaart gezet en ervoor gezorgd dat heel tv-kijkend Nederland bij TTIP nu vooral denkt aan kip in Glorixsaus. Het probleem: het is onzin. Weinig wijst erop dat de verschrikkelijke chloorkip aan de grenzen van Europa staat. Sterker nog, iedereen, inclusief Merkel en de verantwoordelijke Eurocommissaris, heeft gezegd dat de chloorkip er niet komt.

Het doet me denken aan de tijd dat Nederland geen flauw benul had van wat er in vredesnaam in de Europese grondwet stond maar we er toch over moesten stemmen. Toen zijn we op één of andere manier met zijn allen gaan geloven dat het ging over de vraag of Turkije lid moest worden van de EU. (We vonden van niet.) Alles voor de ‘bespreekbaarheid’, alles voor de betrokken burger. Die moet op de hoogte worden gehouden van wat er in Brussel achter gesloten deuren allemaal wordt bekokstoofd. Dan is een beetje wild in de rondte speculeren kennelijk geoorloofd.

Gekke vraag misschien, maar hoe zinnig is het om in dit stadium inspraak te eisen? De onderhandelingen gaan zeker nog een jaar duren, over honderden verschillende onderwerpen. Is het redelijk dan volledige openheid te eisen? Is het nuttig dan het jeremiërende publiek aan tafel te hebben, dat opgezweept door een melige talkshow vooral maar de hele tijd blijft hameren op de regels voor het gebruik van chemicaliën bij de ontsmetting in de pluimveehouderij? Misschien moeten we even wachten, even kijken of al onze grote angsten wel relevant zijn voor het eindresultaat.