Stationseiland weer een echt eiland

Er is jarenlang over gesteggeld, maar het water voor CS komt terug. Het Open Havenfront wordt in ere hersteld én er komt een kelder voor 7.000 fietsen.

Impressie van het vernieuwde Stationseiland, nog geen definitief ontwerp. Schetsontwerp Movares

Je staat negen meter onder de grond, boven je hoofd stroomt het IJ en je stalt je fiets in een van de duizenden rekken.

In 2021 kan het. Amsterdam bouwt een fietsparkeergarage met 7.000 plekken onder het Open Havenfront, de waterpartij vlak voor Amsterdam Centraal. En de ‘waterkommen’ worden groter.

Vorige week stemde de gemeenteraad unaniem in met het voorstel van het college om het Open Havenfront te herstellen, een plan dat dateert uit 2005.

Wie straks het centraal station uitloopt waant zich meteen in ‘waterstad’ Amsterdam. Het Open Havenfront, ontstaan in de negentiende eeuw door het aanplempen van het Stationseiland, wordt vergroot. Daarmee wordt het stationseiland weer een echt eiland en wordt de verloren relatie van de stad met het IJ hersteld. De stad- en streekbussen die nu nog stoppen bij het Prins Hendrikplantsoen verhuizen naar het nieuwe busstation aan de IJ-zijde.

De fietsenkelder wordt een bewaakte stalling waar je, net zoals op station Amstel en Zuid, je fiets de eerste 24 uur gratis kunt stallen, vertelt omgevingsmanager Eveline Haeck. Met bakfietsen en fietskratjes wordt rekening gehouden. Scooters en bromfietsen zijn niet welkom.

Het is de bedoeling dat je vanuit de stalling meteen door kan lopen naar de nieuwe metrohal onder het Stationsplein, maar deze optie wordt nog onderzocht. De fietsenstalling kost ruim 45 miljoen euro en wordt betaald door het Rijk, de gemeente en de Stadsregio Amsterdam. De werkzaamheden vinden naar verwachting plaats tussen 2017 en 2021.

Het water boven de fietsenstalling is 1,8 meter diep; diep genoeg voor rederijen en andere pleziervaart. Naast deze fietsenstalling komen er ook fietsparkeerplekken elders op het Stati- onseiland, zodat er in 2020 17.500 fietsen geparkeerd kunnen worden en in 2030 maar liefst 21.500 fietsen. Het station telt momenteel 7.700 gratis fietsparkeerplaatsen.

De komst van de fietsenkelder onder het water was zelfs in het buitenland nieuws. „Amsterdam pakt momenteel een probleem aan waar de meeste steden alleen van kunnen dromen”, schrijft het Amerikaanse blog CityLab. „De stad heeft veel te veel fietsen.”

Begin 2014 dreigden de plannen om het Open Havenfront te herstellen niet door te gaan. Het werd toch te duur, vond het toenmalige college. Het kon sneller én goedkoper als de stad koos voor een fietsenstalling onder het Prins Hendrikplantsoen met daarboven een pleintje of plantsoen. Op aandringen van de raad werd dit voorstel ingetrokken.

„Historisch”, noemt architectuurhistoricus Walther Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, het besluit om het Open Havenfront uit te graven. De vereniging maakt zich hier al jaren sterk voor. „Zo’n kans doet zich maar één keer voor”, zegt Schoonenberg. Er is vrijwel geen enkel spoorwegstation in de wereld dat op een eiland staat. „Straks kunnen we weer zien dat het Open Havenfront geen gracht is, maar een deel van het IJ.”