Nepwijn overspoelt Chinese markt, maar gedupeerde kopers zwijgen

Bij de opsporing van valse wijnen is er een probleem: niemand doet aangifte.

Deeltjesversneller van de universiteit van Bordeaux die wordt gebruikt om chemische analyses te maken van wijnflessen. Foto Bloomberg

In Taiwan heeft de politie onlangs dertigduizend flessen wijn in beslag genomen. De gearresteerde wijnimporteur zou ze gevuld hebben met goedkope wijn uit Spanje en Chili, terwijl de echt ogende labels gewag maken van exquise Franse châteauwijnen. De importeur zou vanaf 2010 zo’n 440.000 flessen nepwijn hebben verkocht. Nettowinst, als geschat door het OM van Taiwan: 2,8 miljoen euro.

Kenners bij veilinghuizen zeggen dat nepwijn de Chinese markt overspoelt. Van de 1982 Château Lafite Rothschild zijn er bijvoorbeeld aanzienlijk meer verkocht dan het aantal gebottelde flessen. En toch is het uitzonderlijk dat een vervalser tegen de lamp loopt. In Taiwan kreeg de politie een tip. Ofwel: de zaak is verraden. Dat is nagenoeg de enige manier om wijnzwendelaars te pakken te krijgen. Want aangifte wordt niet gedaan.

Waarom? Als liefhebbers doorhebben dat ze zijn genept, proberen ze de wijn zo snel mogelijk weer van de hand te doen. Ook schaamte belet een aangifte: wijnkenners laten zich niet voor niets voorstaan op hun kennerschap. En soms komt het bedrog pas uit bij het drinken; en wie wil dan nog actie ondernemen? Tot slot bestaat geslaagde zwendel: de eigenaar geniet van zijn vervalsing. Iedereen blij.

Grote uitzondering in de geschiedenis van wijnvervalsingen vormt de aangifte van de Amerikaanse miljardair William Koch, nu alweer tien jaar geleden. Koch, bekend om de riante donaties aan Republikeinse politici, had voor een half miljoen dollar vier flessen Bordeaux uit 1787 gekocht. Ze zouden nog van president Thomas Jefferson (1743-1826) zijn geweest. Vals, zo bleek. Koch was woedend. Met een kritische blik en een dozijn kenners ging hij vervolgens door zijn wijnkelder, met daarin zo’n 43.000 flessen. Hij stuurde 211 verdachte exemplaren naar de Universiteit van Bordeaux, waar een natuurkundige gespecialiseerd in radioactiviteit (ene Philippe Hubert) het glas van de flessen bestudeerde met een peperdure deeltjesversneller. Alle 211 bleken cesium-137 te bevatten, wat betekent dat de flessen van na de atoombom op Hiroshima zijn. De etiketten gaven jaartallen ver voor 1945.

Om een lang verhaal kort te maken: een Indonesische expat in Los Angeles ging voor tien jaar de gevangenis in. Hij stond bekend als Kurniawan, maar zelfs zijn naam bleek vals.

De straf had nog hoger uit kunnen vallen. De rechter wachtte lang met zijn vonnis om andere gedupeerden van Kurniawan de kans te geven zich te melden. Maar zelfs met Koch als voorbeeld, meldde zich niemand.