Een race op de woelige Tideway – nu ook voor roeisters

Achttien vrouwen schrijven morgen roeigeschiedenis. Voor het eerst sinds 1927 mogen zij op hetzelfde, moeilijke stuk in de Theems als de mannen de Boat Race roeien. Op dezelfde dag, met evenveel sponsorgeld. En ook: live op de BBC.

Het vrouwenteam van de universiteit van Oxford, bij de teampresentatie op 19 maart in Londen.

In de wc van het boothuis van Leander in Henley-on-Thames kleedt een deel van de vrouwenacht van Cambridge University uit 1985 zich om voor een alumnirace. De boegroeister strijkt over haar nieuwe lichtblauwe fleecejas. „Zo mooi was onze kleding vroeger niet.” Een ander laat een zwart-witfoto zien. Met grote letters staat er Cambridge Diet op de boot. „Afschuwelijke milkshakes”, herinnert iemand zich. „Maar het was het kleine beetje geld dat we kregen.”

Dat kleine beetje geld was de reden dat tot een paar jaar geleden de vrouwenversie van de Boat Race, de historische krachtmeting tussen Cambridge en Oxford, in het niet viel bij de wedstrijd tussen de mannen. Want ja: ook de vrouwen uit de studentensteden roeien al decennia tegen elkaar. Cambridge won 41 van de 69 races.

Maar de vrouwenrace was altijd een week eerder, en op een stuk van de Theems dat niet aan eb en vloed onderhevig is, waar ook de Henley Regatta wordt gehouden. Zonder grote roeinamen (al ging een deel van de roeisters door naar nationale boten), zonder grote sponsors. Onder aanzienlijk minder belangstelling: geen televisiecamera’s, nauwelijks pers, en voornamelijk vrienden en familie langs de kant.

Zaterdag komt daar verandering in. Voor het eerst sinds 1927 zullen de achttien vrouwen op dezelfde dag, op hetzelfde stuk water, en met evenveel sponsorgeld hun Boat Race roeien.

Voorvechter vrouwenrechten

Dat is grotendeels te danken aan één vrouw: Helena Morrissey. Geen roeister (al „liefhebberde” ze wat als stuurvrouw in haar studietijd), maar de CEO van investeringsmaatschappij Newton. Ze zocht naar sponsormogelijkheden. En liefst niet louter een naam op een shirtje, maar ook iets waar het bedrijf een impact kon hebben. Morrissey is in de Londense City een groot voorvechter van vrouwenrechten. Ze is de oprichter van de Thirty Percent Club, die toename van het aantal vrouwen in raden van bestuur bepleit. De link was snel gelegd.

„Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar de vrouwen hadden geen geld. Ze moesten alles zelf betalen: hun vervoer, hun materiaal”, vertelt ze. „Toen we er wat dieper indoken, bleken ze bovendien geen toegang te hebben tot een fitnessruimte, noch recht op trainen op de rivier.” Ook al gaat het om een studentenwedstrijd, het mannenroeien was wel geprofessionaliseerd. Dat betekende onder meer dat zij fulltime coaches konden betalen, en olympische roeiers uit andere landen graag voor Cambridge en Oxford wilden uitkomen.

„We belden en vroegen ‘hoeveel zouden jullie willen hebben?’ Heel bescheiden kwamen ze uit op 2.000 pond per vrouw (2.740 euro).” Dat was in 2011. Intussen, benadrukt Morrissey, krijgen de mannen en vrouwen evenveel geld. Hoeveel houden Newton en BNY Mellon, die de mannen sponsort, geheim. Door sportmarketeers wordt het geschat op 2 miljoen pond per jaar elk.

Voor eerst op woelige Tideway

Vervolgens was het een logische stap voor Morrissey ook de Tideway te vorderen, het stuk Theems waar de mannen sinds 1829 roeien. Er was „wat weerstand” bij de mannen, maar de nieuwe voorzitter van de Boat Club-race, de rectores magnifici van beide universiteiten, en – niet onbelangrijk – de BBC vonden het een prachtig idee. De omroep zendt morgen ook de vrouwenrace live uit, wat wereldwijde aandacht garandeert.

In Henley is te zien hoe groot de verandering zal zijn. Afgelopen zondag werden daar de races tussen de lichtgewichtboten gehouden – en tot vorig jaar eindigde de dag met de Boat Race voor vrouwen. De sfeer is gemoedelijk. Bij de finish speelt een bandje. Als de lichtgewichtvrouwen van Cambridge winnen gaat niet alleen de champagne open, maar komen er ook zelfgemaakte cupcakes tevoorschijn. De prijsuitreiking vindt in een weiland plaats.

Traditiegetrouw brunchen de alumni van de Cambridge University Women’s Boat Club (CUWBC) met de ouders van diegenen die dit jaar in de boot zitten. Roeien op de Theems bij Henley is heel anders dan op de Tideway, vertelt men aan tafel. Allereerst wordt het verkeer op de rivier hier niet stilgelegd. Er is geen tij, het stuk water heeft geen bochten, en de windsterkte is onvergelijkbaar. Het heeft menig mannenploeg al in moeilijkheden gebracht.

„Gelukkig heeft onze stuur ervaring op de Tideway, en de mannen hebben hun kennis gedeeld”, vertelde Caroline Reid, president van de CUWBC, en voor de vierde keer in de boot, een paar weken eerder al tijdens de gewichtscontrole in Londen. Zij en haar ploeggenoten staan hard aan de kant te juichen als de lichtgewichten en de alumni uit 1985 langskomen.

Bookmakers gokken op Oxford

De winst van de lichtgewichtvrouwen wordt met gejuich ontvangen in het Cambridge-kamp. „Tot nu toe waren ze een onbekende vijand. Dit is het bewijs dat wij goed getraind zijn”, zegt CUWBC-voorzitter en oud-olympisch roeister Cath Bishop. Het belooft veel goeds voor zaterdag, zeker omdat de bookmakers winst voor Oxford voorspellen, omdat in die boot Caryn Davies roeit, goed voor tweemaal goud en een zilver op de Olympische Spelen.

De formule van de Boat Race is nog niet ideaal – de reserveboten van de vrouwen roeien nu een dag van te voren, en dat heeft gevolgen als een roeier uit de Acht ziek wordt – maar iedereen benadrukt wat de gelijkschakeling tussen de studententeams voor de sport zal betekenen. „Het vrouwenroeien werkt een achterstand weg”, denkt Annamarie Phelps, ex-Cambridge en voormalige olympisch roeister, en voorzitter van British Rowing. Coach Rob Barker zegt: „Het is een fantastische tijd voor deze sport. De belangstelling kan alleen maar groeien.”