Een Kamerlid dat de wet aan de praktijk toetst: uitstekend

De fractieleider van de PvdA in de Tweede Kamer, Diederik Samsom, heeft gedaan wat politici vaker zouden moeten doen: kijken of de wetten die in Den Haag zijn bedacht in de praktijk uitwerken zoals was beoogd. Hij liep ruim een half jaar in Spijkenisse een dag per week met een verpleegkundige mee. Zo kon hij zelf zien wat de consequenties waren van de wet voor de thuiszorg, die sinds dir jaar geldt. Een van zijn conclusies: de macht van zorgverzekeraars is te groot, wijkverpleegkundigen worden daardoor te veel met administratieve handelingen belast die afleiden van hun echte werk.

De reacties in Den Haag toonden de gebruikelijke reflex. Samsom is hypocriet, want hij is zelf medeverantwoordelijk voor die wijzigingen in de zorg en kijk nu eens hoe hij de staatssecretaris van volksgezondheid, Martin van Rijn, een partijgenoot notabene, aanvalt.

Zeker, Samsom is een van de samenstellers van het regeerakkoord dat zijn partij in 2012 met de VVD sloot en hij maakte deel uit van de parlementaire meerderheid die met de nieuwe wet instemde. Juist daarom is het te prijzen dat hij de gevolgen daarvan in de praktijk toetst. Van Rijn zei de conclusies van de PvdA-fractieleider niet als een aanval te ervaren, maar zelfs als dat wel zo zou zijn: sinds wanneer mag dat niet? Het blijkt niet dagelijks, maar Nederland kent een duaal stelsel waarin Kamerleden, ongeacht van welke partij ze zijn, de regering dienen te controleren. Het omgekeerde is de verkeerde weg: dat parlementariërs per definitie bewindslieden die hun partijgenoot zijn, niet bekritiseren.

Beide regeringspartijen, VVD en PvdA, vertonen sinds de provinciale verkiezingen van maart de neiging om zich sterker te profileren. Deze week nog nam VVD-fractieleider Halbe Zijlstra duidelijk afstand van het kabinetsstandpunt toen hij het nucleaire basisakkoord hekelde, dat de VS en vijf andere grote landen met Iran sloten. Zijlstra heeft het volste recht die opvatting te ventileren. Zowel zijn partij als de PvdA is gebonden aan het regeerakkoord, maar meer niet. Dat ze overigens hun verschillen en opvattingen etaleren, is uit democratisch oogpunt alleen maar toe te juichen.

Zorgverzekeraars Nederland reageerde gepikeerd op de opmerkingen van Samsom. De verzekeraars hebben een punt: het kabinet heeft hun opgedragen op de centen te letten, om een halt toe te roepen aan de steeds maar stijgende zorguitgaven. Of Samsom gelijk heeft zal, inderdaad, de praktijk moeten leren. En als dat zo is, dan is halsstarrig vasthouden aan een regeerakkoord of wettelijke bepalingen de verkeerde reactie. Liever tijdig ingrijpen dan later bij parlementaire enquête vaststellen dat politiek Den Haag weer eens te weinig aandacht heeft gehad voor de uitvoering van haar wetten.