#DvdW: de ‘hertaling’ van Woutertje Pieterse

Morgen wordt in Amsterdam de Woutertje Pieterse Prijs voor het beste kinderboek van 2014 uitgereikt. Het boek van Multatuli waarnaar de prijs is genoemd is gelukkig leverbaar (in een editie van Dik van der Meulen). Maar welke plezierdichter publiceerde negen jaar geleden een geruchtmakende ‘hertaling’?

Dagelijks kijkt journalist en schrijver Pieter Steinz wat er actueel is in boekenland. Morgen wordt in Amsterdam de Woutertje Pieterse Prijs voor het beste kinderboek van 2014 uitgereikt. Het boek van Multatuli waarnaar de prijs is genoemd is gelukkig leverbaar (in een editie van Dik van der Meulen). Maar welke plezierdichter publiceerde negen jaar geleden een geruchtmakende ‘hertaling’?

Dat was Ivo de Wijs, die in het nawoord van zijn vrije bewerking schreef: ‘Wie vindt dat ik Woutertje Pieterse ,,met rust had moeten laten’’, krijgt het antwoord: ,,Woutertje Pieterse is veel te lang met rust gelaten’’.’

Woutertje-PieterseMultatuli’s fragmentarische verhaal over een romantisch Amsterdams joch dat opgroeit tussen de spitsburgers, werd door De Wijs naar eigen zeggen ‘fors bewerkt en flink bekort’. Tegen het tweede kunnen weinig mensen bezwaar hebben. Omdat Multatuli zijn jongetjesboek ‘verstopt’ heeft in de zeven bundels losse Ideën die hij tussen 1862 en 1877 publiceerde, weet eigenlijk niemand wat er precies in hoort en wat niet. De vier voorgangers van De Wijs, te beginnen bij Multatuli’s weduwe Mimi, kwamen allemaal met een andere verzameling – die van Garmt Stuiveling uit 1960 besloeg zelfs bijna tachtig ‘ideën’ en vijfhonderd pagina’s.

Maar hoe ver mag je gaan in de bewerking? Er werd in 2006 fel gereageerd op het nieuwe jasje van Woutertje Pieterse. ‘Woutertje is erin gestikt’, schreef de recensent van de Volkskrant. De Wijs’ modernisering van Multatuli’s ‘levend Hollands’ tast de humor aan en maakt de zinnen ‘saaier en minder ritmisch’, vond Elsbeth Etty in NRC Handelsblad.

Zijn eigenhandig gefabriceerde slothoofdstuk – met een happy ending voor Woutertje en zijn geliefde Femke – zou een loopje nemen met een literair monument. En eigenlijk, zo reageerde Nelleke Noordervliet op de radio, moet je van dit soort klassieke teksten afblijven.

Misschien. Maar voor degenen die van niets weten, en zonder vooroordelen beginnen te lezen, is deze Woutertje Pieterse een aangename verrassing. De woorden vloeien over de pagina, de humor is op zijn minst zo fris als-ie ooit geweest moet zijn, en het beeld van het ínburgerlijk Amsterdam in de eerste helft van de 19de eeuw is haarscherp en onvergetelijk.

Voor meer afleveringen van de Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie Pieter Steinz’ The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.