Drone-piloten niet goed opgeleid

Een medewerker van Defensie loopt met een drone, een onbemand vliegtuigje dat vanaf 5 kilometer hoogte foto's of video's van de grond kan maken en meteen naar een grondstation kan sturen. Defensie heeft 12 drones van het type ScanEagle. Foto ANP/Lex van Lieshout

De opleiding van piloten bij defensie die vanaf de grond Scaneagle-drones besturen was lange tijd “inadequaat”. Zo was er geen aandacht voor het reageren op twee calamiteiten tegelijk. Dit staat in een onderzoek dat defensie begin dit jaar afrondde naar een Scaneagle-crash in de Indische Oceaan.

Nrc.next ontving het rapport met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. De Scaneagle, 22 kilo zwaar en vliegend op kerosine, werd in 2013 door de marine ingezet om voor de kust van Somalië naar piraten te speuren. Het toestel stortte vermoedelijk neer doordat het in een spin raakte en de motor afsloeg. De piloot wist niet hoe hij op deze twee calamiteiten tegelijk moest reageren, waardoor hij mogelijk te veel gas gaf en de motor volgens de onderzoeksdocumenten “verzoop”.

Tunnelvisie en onervarenheid

Het blijft echter onduidelijk in hoeverre defensie erin is geslaagd de oorzaak van de crash te bepalen. De Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA) concludeerde dat het onderzoeksteam aan “tunnelvisie” leed en uit “onervaren onderzoekers” bestond. Volgens de MLA waren er veel aannames gedaan en bleven allerlei vragen onbeantwoord. Daarom werd een nieuw onderzoek geëist. Dat kwam er nooit. Tijdens een gesprek tussen de MLA en de onderzoekscommissie, afgelopen oktober, gingen de meeste bezwaren van tafel.

In het definitieve onderzoeksrapport werden enkele conclusies toegevoegd. Zo kwam er in het rapport te staan dat een betere kennis van de automatische piloot bij de bestuurder op de grond er wellicht toe zou hebben geleid dat de vlucht vroegtijdig was afgebroken. De MLA laat nu weten de crash als incident te beschouwen.

Opsporingshulp

Defensie biedt de Scaneagles momenteel aan om ter ondersteuning van de politie in Nederland op inbrekers te jagen. In 2013 werd bekend dat het gebruik van legerdrones bij het opsporen van criminelen nog amper tot resultaten leidde. De MLA zegt per geval te zullen beoordelen of ze hier “zo veilig mogelijk” kunnen vliegen. In tegenstelling tot de kleinere Raven-drones zijn de Scaneagles, voor zover bekend, nog niet voor de politie ingezet.

Lees vandaag in nrc.next: Als de Scaneagle straks maar niet op Almere Muziekwijk crasht (€).