Democratie, natie, globalisering: drie is te veel voor EU

Illustratie Marian Kamensky

Crisis is complexer dan ‘luie, spilzieke zuiderlingen tegen nijvere, spaarzame noorderlingen’, schrijft econoom en sociale wetenschapper Dani Rodrik.

Europa zit in een economische dip die akelige politieke gevolgen begint te krijgen. Het begon met de hypotheekmarkt in de VS, maar de duur en de omvang van de problemen zijn geheel aan Europa zelf te wijten. Zelfs als de euro overeind blijft, zal de crisis ingrijpende gevolgen hebben.

De malaise is een uiting van wat ik ‘het politieke trilemma van de wereldeconomie’ noem: economische globalisering, politieke democratie en de natiestaat zijn uiteindelijk niet met elkaar te verzoenen.

Hooguit twee van deze drie elementen kunnen samengaan. Democratie valt alleen te verenigen met nationale soevereiniteit als we paal en perk stellen aan de globalisering. Als we mikken op globalisering en ook de natiestaat willen behouden, moeten we de democratie laten varen. En als we democratie plus globalisering willen, moeten we de natiestaat opdoeken, en streven naar meer internationaal bestuur.

Lees verder (€)

Dani Rodrik is econoom en sociale wetenschapper. Deze week verschijnt zijn ‘De globaliseringsparadox’.