De PvdA worstelt met zichzelf...

De PvdA-leider heeft kritiek op de zorgverzekeraars. Niet toevallig vlak voor een ledenraad.

Zorgverzekeraars lijden aan „beheerszucht en bureaucratie”, ze „bedreigen” de hervormingen in de zorg en dus moet staatssecretaris Martin van Rijn van Volksgezondheid ze „tot de orde” roepen. Dat zei PvdA-leider Diederik Samsom gisteren in deze krant.

Een opvallende oproep was het, op een gevoelig moment. Zaterdag bespreekt de PvdA op een ledenraad in Nieuwegein de derde historische verkiezingsnederlaag op rij, vorige maand bij de Provinciale Statenverkiezingen. En in de aanloop naar die bijeenkomst zijn inmiddels drie manifesten verschenen van ontevreden PvdA’ers die vinden dat het anders moet.

Het eerste komt van vertrekkend senator Adri Duivesteijn, een felle tegenstander van de coalitie met de VVD. Hij vindt dat er een „onafhankelijk onderzoek” naar het „politiek functioneren van de PvdA” moet komen.

Een ander pamflet, Met vertrouwen linksom, roept Samsom op tot een koerswijziging: hij moet zich meer profileren ten opzichte van het kabinet. En de PvdA moet meer toenadering zoeken tot andere progressieve partijen. Het pleidooi wordt omarmd door twee kritische PvdA-Kamerleden: Lutz Jacobi en Mei Li Vos.

Een derde manifest, dat de PvdA zelf nog niet heeft gepubliceerd, is van een club Nijmeegse PvdA’ers die zich de ‘Burchtstraatgroep’ noemen. Een sleutelrol in deze groep vervult Alard Beck, een partijbaron uit de tijd van Wim Kok. De Nijmeegse PvdA’ers bekritiseren het „ontbreken van een eigen ideologische visie en politieke agenda” onder Samsom en roepen op tot „duurzame en progressieve samenwerking”.

Aan de positie van Samsom willen deze kritische PvdA’ers niet tornen – een crisis die ook de coalitie zou raken en mogelijk tot tussentijdse Kamerverkiezingen zou kunnen leiden, is voor veel PvdA’ers een horrorscenario. Het einde van hun partij als krachtige bestuurderspartij is niet meer ondenkbaar geworden. Deze week werd duidelijk dat de PvdA in nog nooit zo weinig provinciebesturen vertegenwoordigd is geweest. Vorig jaar viel de partij al weg uit de besturen van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht.

Net als vorig jaar klinkt nu vanuit de partij de roep om ‘meer profiel’. Terwijl VVD-fractieleider Halbe Zijlstra zich de laatste weken nadrukkelijk laat zien met voorstellen over vooral het buitenlandbeleid, liet Samsom anderen het voortouw nemen, zoals Agnes Jongerius tegen het aankomende Europees-Amerikaanse handelsverdrag TTIP en Kamerlid Henk Nijboer tegen de beloningen bij ABN Amro.