Klimaat

Bevroren bodem is geen tijdbom

Het gold als een van de kantelpunten van het klimaat. Maar volgens een nieuwe studie in Nature, een synthese van eerdere onderzoeken, lijkt de permafrost het een stuk rustiger aan te doen dan werd vermoed. Geen grote explosie van kooldioxide en methaan die in korte tijd de atmosfeer vult, maar meer een lekkende kraan, die de vervuiling over een veel langere periode zal uitsmeren.

In een persbericht naar aanleiding van het onderzoek valt te lezen:

Permafrost has warmed nearly 11 degrees F in the past 30 years, according to co-author Vladimir Romanovsky, a permafrost expert with the UAF Geophysical Institute. In the 1980s, the temperature of permafrost in Alaska, Russia and other Arctic regions averaged to be almost 18 F [= -7,8°C]. Now the average is just over 28 F [= -2,2°C].

Permafrost contains twice as much carbon as is currently in the atmosphere. Two decades ago, scientists thought that, as permafrost thawed, carbon would be released suddenly. They thought that this ‘carbon bomb’ would significantly accelerate climate warming.

Uit de berichtgeving over dit nieuws spreekt daarom geruststelling en zelfs opluchting. Zo schreef de wetenschapsredactie van NRC Handelsblad dat het proces ‘dus niet tot een plotselinge verdere klimaatopwarming’ leidt. Een van de onderzoekers, Jorien Vonk van de Universiteit Utrecht, zegt (hier een interview met Vonk):

De idee bestaat dat het ontdooien van permafrost een soort tikkende tijdbom is. Dat is niet realistisch.

Vanwege de onzekerheid over het onderwerp zijn de cijfers over de permafrost niet meegenomen in de laatste rapporten van het IPCC (zie ook hier).  En dat is meteen ook de keerzijde van het goede nieuws. Want door de immense opslag van broeikasgassen in de bevroren bodem blijft ook het vrijkomen van een deel daarvan niet zonder gevolgen.

Volgens Chris Mooney van The Washington Post blijkt uit de studie dat we ‘een serieus probleem’ hebben, ook al is het dan misschien niet meteen ‘catastrofe’. Hij citeert het onderzoek:

Initial estimates of greenhouse gas release point towards the potential for substantial emissions of carbon from permafrost in a warmer world, but these could still be underestimates.

Als het waar is dat in de bovenste drie meter van de permafrost tussen de 1330 en 1580 gigaton koolstof ligt opgeslagen (ter vergelijking: de atmosfeer bevat ongeveer 850 gigaton), zal ook het geleidelijk vrijkomen daarvan ernstige gevolgen kunnen hebben. Mooney haalt de hoofdauteur van de studie aan, die zegt: ‘Ja, dit probleem zal niet vanzelf verdwijnen’. Zijn collega David McGuire zegt:

If society’s goal is to try to keep the rise in global temperatures under two degrees C and we haven’t taken permafrost carbon release into account in terms of mitigation efforts, then we might underestimate that amount of mitigation effort required to reach that goal.

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.