Woerden is ’s werelds friethoofdstad

Een recente Australische overname illustreert de dominante positie van Woerden in de friet- en frituursector.

Foto Thinkstock

Vraag het stadspromotors en Woerden is „de hoofdstad van het Groene Hart...waar koeien grazen en kazen worden gemaakt.” Vraag het marktonderzoekers en Woerden is de meest gemiddelde stad van Nederland. Vraag het mensen met verstand van friet en Woerden is de bakermat van de frietverwerkende industrie.

Patat van de Febo, de Efteling of Ahoy wordt gefrituurd in ‘bakwanden’ uit Woerden. Zelfs bij fish&chips in het Verenigd Koninkrijk is die kans groot, want gerenommeerde Woerdense merken als Perfecta en Florigo domineren de frituurmarkt in West-Europa.

Ook de twee wereldmarktleiders qua bouw en inrichting van frietfabrieken komen uit Woerden: een aftakking van Florigo en het bedrijf Kiremko. Zo worden de frietjes bij McDonald’s in Shanghai gemaakt in een Chinese fabriek met een Nederlandse productielijn. „Wij bouwen meer dan 50 procent van alle fabrieken in China”, zegt eigenaar Paul Oosterlaken van Kiremko, tegenwoordig iets buiten Woerden in Montfoort gevestigd. „De afgelopen vijf jaar hebben wij meer dan 70 procent van alle frietfabrieken wereldwijd gebouwd.”

De grote concurrent is Florigo International. “You name it, Florigo can fry it!”, luidt het motto. Florigo werd in maart voor een onbekend bedrag overgenomen door het Australische verpakkingsbedrijf TNA.

De oorsprong

Woerden dankt zijn prominente rol in de frietwereld aan wijlen Floris Goes, vertelt zoon Ries. Hij runt het naar zijn vader vernoemde bakwandenbedrijf Florigo met zijn twee broers. Floris Goes kwam op het idee toen hij na de oorlog gelegerd was op een Nederlandse basis in Wolverhampton. Daar zag hij hoe Britten fish&chips bereidden op rechthoekige bakken met vet, gestookt op gas of kolen en zonder thermostaat. „Dat moet beter kunnen, dacht mijn vader.”

Hij begon alleen, ontmoette in 1951 carrosseriebouwer Quirinus Bakker die tot dan toe aanhangwagens bouwde voor de ERU-kaasfabriek in Woerden, bekend van Goudkuipje. Goes trok zelfs bij Bakker in, maar ze kregen ruzie. In 1953 begon Goes zijn eigen fabriek. Bakker begon met broer Jan zijn eigen frituurovenmerk, Perfecta. Uit de bedrijven van Goes en Bakker kwamen andere voort. Vandaar de verwarrende situatie dat er een Florigo is voor frituurwanden, een Florigo voor frietfabriekinrichting, een Kiremko voor frituurwanden en tot slot een Kiremko voor de inrichting van frietfabrieken.

Haat en nijd

De concurrentie tussen de bedrijven is flink. „Commercieel knokken”, noemt Oosterlaken van Kiremko het. „Toen ik hier in 1976 kwam werken, was Florigo de grote boze wolf.”

„Het is echte competitie”, zegt Michiel Hendrikse die tot de recente verkoop eigenaar van Florigo International was. „Van werkgever switchen is bijvoorbeeld echt not done.”

Die concurrentie zie je ook terug in de geschiedschrijving. Zo noemt frituurwandenmaker QBTEC, dat de bakwanden van Quirinus Bakker inlijfde, Floris Goes nergens in de geschiedenissectie op de website.

De wereld veroveren

De strijd speelt zich wereldwijdaf. „Ik kom altijd maar weer die ene concurrent tegen. Of het nu in India, Brazilië of China is”, zegt Hendrikse. „Er zijn wel partijen zoals McCain die alle losse onderdelen van een fabriek bij elkaar kopen, maar gek genoeg zijn wij de enige twee die een complete fabriekslijn kunnen leveren.”

Vooral China is een belangrijke markt. „ Er zijn gewoon heel veel Chinezen”, constateert Hendrikse. De markt wordt nóg belangrijker doordat de Chinese overheid de aardappel onlangs uitriep tot ‘hoofdvoedsel’. De oppervlakte voor aardappelteelt moet worden verdubbeld naar tien miljoen hectare (in Nederland is dat 175.000 hectare ).

Voor de Woerdense bedrijven is dat geweldig nieuws. Oosterlaken: „De Chinese overheid gaat ook de frietproductie enorm stimuleren.”