Poetin houdt Tsipras én EU te vriend

Zijn bezoek levert de Griekse premier weinig op. Poetin zegt de Grieken niet als Trojaans paard te willen gebruiken.

Er waren gisteren vooral veel mooie woorden tijdens de ontmoeting tussen de Griekse premier Tsipras en de Russische president Poetin in Moskou. Foto Alexander Zemlianichenko/AFP

Zelfs de druiven en watermeloenen in Griekenland profiteren voorlopig niet van het bezoek dat de Griekse premier Alexis Tsipras aan Moskou brengt.

Vooraf hoopten de Grieken minimaal op opheffing van het Russische embargo tegen Griekse landbouwproducten. De export daarvan, 40 procent van de totale Griekse export naar Rusland, viel fors terug door een embargo dat de Russen instelden als reactie op EU-sancties tegen Moskou.

Tijdens de persconferentie na zijn ontmoeting met Tsipras maakte de Russische president Poetin gisteren een einde aan de Griekse hoop. „Het is jammer dat ons embargo, als reactie op de westerse sancties, Griekenland hard raakt. Maar we kunnen niet voor één EU-land een uitzondering maken”, zei hij. Hij liet wel de mogelijkheid open van gezamenlijke Grieks-Russische landbouwbedrijven. Die zouden wel naar Rusland kunnen gaan exporteren.

Geen snel Grieks succes

Op de korte termijn heeft de in diepe schulden verkerende Griekse staat daar weinig aan. Zoals het hele bezoek van Tsipras aan Moskou op korte termijn weinig lijkt op te leveren voor de Grieken. Er werd gisteren ook gesproken over de aanleg van gaspijpleiding Turkish Stream, die Russisch gas naar Turkije en Griekenland moet transporteren. Die zou van Griekenland een lucratieve gasrotonde kunnen maken, die gas over andere landen in de regio distribueert.

Maar dat zijn alleen nog maar plannen. Terwijl de Griekse schatkist, volgens een anonieme Griekse topambtenaar in de Financial Times, volgende maand alweer leeg is. Tijdens een bijeenkomst van Europese ministers van Financiën op 24 april hopen de Grieken daarom goedkeuring te krijgen voor een reeks aan hervormingen en bezuinigingen die de economie erbovenop moeten helpen. De onderhandelingen daarover verlopen zeer moeizaam.

De regering-Tsipras kan alleen aan de hervormingseisen van haar geldschieters in de EU en bij het IMF voldoen door verkiezingsbeloften te breken. In ruil voor pijnlijke maatregelen kan Griekenland een nieuwe lening van 7,2 miljard euro ontvangen, waarmee de schatkist weer voor enige tijd kan worden gevuld.

Met zijn bezoek aan Moskou leek Tsipras te willen laten zien dat Griekenland meer opties heeft dan de EU alleen. Toch lijkt dat niet het geval. Het door sancties getroffen Rusland is momenteel niet bij machte om Griekenland financieel uit de brand te helpen. Vooraf hadden de Grieken ook al gezegd Moskou niet om financiële steun te zullen vragen. „Griekenland is geen bedelaar die bij verschillende landen vraagt om de financiële nood te lenigen”, zei Tsipras gisteren.

Herstel betrekkingen met EU

Behalve niet bij machte lijkt Moskou momenteel ook niet bereid om echt iets te doen voor Griekenland. Kennelijk is herstel van de betrekkingen met de EU als geheel belangrijker.

Het belang van het respecteren van het in Minsk gesloten bestandsverdrag, dat vrede in Oekraïne moet brengen, werd gisteren meerdere malen herhaald. Het door sancties getroffen Moskou ziet er mogelijk voordeel in het Westen gunstig te stemmen en het conflict in Oost-Oekraïne niet verder op de spits te drijven.

Poetin had in het decor van de persconferentie gisteren pontificaal een EU-vlag tussen de Russische en Griekse vlag laten plaatsen. Suggesties dat Rusland de Grieken binnen de EU als een Trojaans paard wil gebruiken, wuifde hij weg. „We willen problemen binnen de EU niet in ons voordeel uitspelen”, aldus Poetin. Zowel hij als Tsipras herhaalde de basis voor betere relaties te zien in het opheffen van de westerse sancties tegen Moskou.

In juli stemmen de EU-lidstaten over een mogelijke Europese verlenging daarvan. In die zin geven de aangehaalde banden tussen Athene en Moskou de Grieken – voorlopig vooral cultureel van aard – wellicht toch een wat betere onderhandelingspositie ten opzichte van de EU en het IMF. De EU-landen moeten namelijk allemaal instemmen met verlenging van de sancties.