Marine Le Pen is haar vader nu echt zat

Marine Le Pen, partijleider van het Front Nationaal, wil dat haar provocerende vader Jean-Marie van het politieke toneel verdwijnt.

Maarschalk Pétain, die voor Frankrijk een pijnlijke periode uit de geschiedenis vertegenwoordigt, in mei 1944 in Vichy. Foto AFP

Ruim vier jaar is Marine Le Pen voorzitter van het Front National en vier jaar lang heeft ze de oprispingen van haar vader, partijoprichter en ‘erevoorzitter’ Jean-Marie gedoogd of met de mantel der liefde bedekt. Die tijd lijkt voorbij. In ongemeen felle taal liet ze gisteren weten dat ze hem op een zijspoor wil zetten nadat hij met een verdediging van het in de Tweede Wereldoorlog met de Duitsers collaborerende Vichy-regime opnieuw over de schreef was gegaan.

De partij verkeert in een „crisis zonder precedent”, zei Marine Le Pen gisteren zelf over de breuk. Want de koppige Breton Jean-Marie zal zich niet snel gewonnen geven en heeft vooral in het zuiden van het land nog veel steun onder de leden. Marine Le Pen omschreef het opereren van haar vader gisteren in een schriftelijke verklaring als laverend „tussen een strategie van de verschroeide aarde en politieke zelfmoord”. Dat hij erevoorzitter van de partij is „geeft hem niet het recht om het Front National in gijzeling te nemen”.

Sinds haar verkiezing tot partijleider doet Marine Le Pen er alles aan om het FN voor bredere groepen Fransen acceptabel te maken door de partij van traditioneel extreem-rechts naar een meer nationaal-populistische hoek te bewegen. Leden die racistische opmerkingen maken of blijk geven van nazisympathieën worden subiet geroyeerd – overigens expliciet tegen de zin van Jean-Marie Le Pen. Hij heeft al vaak gezegd niets te zien in haar strategie van ‘dediabolisering’.

„Jean-Marine Le Pen wil polemiseren, ideologisch gelijk krijgen”, zegt zijn voormalige rechterhand Carl Lang, die enige jaren lid was van het Europees Parlement. „Zijn dochter sluit inhoudelijke compromissen om daadwerkelijk macht te krijgen.”

Marine Le Pen heeft voor vandaag een spoedvergadering van de partijtop gelast en aangekondigd een kandidatuur van Jean-Marie bij regioverkiezingen in Provence-Alpes-Côte d'Azur, in het zuiden, later deze maand te blokkeren.

Gaskamers zijn ‘een detail’

De verwijdering tussen vader en dochter is al langer aan de gang, maar bereikte vorige week een kookpunt toen de inmiddels 86-jarige partijnestor zich liet interviewen op nieuwszender BFMTV. De altijd naar nieuws jagende presentator Jean-Jacques Bourdin vroeg hem maar weer eens naar zijn oude uitspraak dat de gaskamers „een detail in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog” zijn geweest. En Le Pen, die hiervoor veroordeeld is, hapte toe: hij zei dit „denkbeeld” nog altijd te onderschrijven.

Hoewel hij in 1987 voor het eerst over dit “detail” begonnen is en de uitspraak daarna nog vele malen heeft herhaald, was de verontwaardiging toch weer groot. Marine Le Pen verklaarde tegenover Le Monde dat ze het „ten diepste oneens” was met haar vader, „zowel over de vorm als over de inhoud”. Ook andere kopstukken van de vernieuwde partijtop distantieerden zich van père Le Pen. „Je kunt niet een partijlid straffen als hij (de zwarte minister) Taubira vergelijkt met een aap en alles accepteren van Jean-Marie Le Pen”, zei FN-burgemeester Steeve Briois van Hénin-Beaumont boos.

Gisteren sloeg Jean-Marie Le Pen hard terug met een uitgebreid interview in het uitgesproken (en marginale) extreem-rechtse periodiek Rivarol. „Ik ben niet een man die van mening verandert of kruipt”, zei hij over de ophef. Om vervolgens het met de Duitsers collaborerende Vichy-regime van Philippe Pétain te verdedigen. „Ik heb maarschalk Pétain nooit als een verrader behandeld. Men is erg hard voor hem geweest na de bevrijding.” In het FN, dat in 1972 mede door zogenoemde ‘Pétainisten’ werd opgericht, zou ook voor hen plaats moeten zijn, zei hij in het blad.

De „politieke breuk met Jean-Marie Le Pen is nu totaal en definitief”, oordeelde vicevoorzitter Florian Philippot, de belangrijkste adviseur van Marine, nadat delen van het interview naar buiten kwamen. Wat hem betreft was vader Le Pen al eerder uit de partij gezet. Maar de vraag is of dat überhaupt mogelijk is. Jean-Marie Le Pen „is provocerender dan ooit, want er bestaat geen sanctie”, zegt FN-kenner Jean-Yves Camus. Le Pen zelf heeft aangekondigd zich voor alle partijorganen „met opgeheven hoofd en schone handen” te verdedigen.