De House of Cards van het superheldengenre

Morgen gaat het hele seizoen van de nieuwe superheldenserie Daredevil in première bij Netflix. Daredevil gaat over een blinde advocaat die ’s nachts criminelen bestrijdt met zijn vuisten en toch is de serie anders dan anders. Het geweld is realistisch, net zoals de verwondingen en het taalgebruik.

Charlie Cox speelt Daredevil in de gelijknamige serie, links met regisseur Steven DeKnight op de set, rechts in actie als Daredevil Matt Murdock. Foto's Barry Wetcher/netflix

Op de koelkast in de hoek van een kale verwaarloosde loft staat een doos cornflakes: Spider-Man Mini Wheats Little Bites Chocolate. Het is een van de spaarzame verwijzingen op de set van Daredevil in Brooklyn naar het kleurrijke superhelden-universum waartoe het behoort. Morgen gaat het hele seizoen van de nieuwe serie (dertien afleveringen) in première bij Netflix.

Matt Murdock, gespeeld door Charlie Cox (Boardwalk Empire, The Theory of Everything), vecht overdag als advocaat voor gerechtigheid in de verloederde wijk Hell’s Kitchen. ’s Nachts bestrijdt hij als gemaskerde burgerwacht criminelen met zijn vuisten. Een daarvan is maffiabaas Vincent D’Onofrio (Law & Order: Criminal Intent) die op zijn eigen manier probeert de orde te herstellen in een New York dat bijkomt van de afgewende buitenaardse invasie uit The Avengers-film (2012).

Dat klinkt misschien niet bijster origineel of realistisch. Maar de eerste afleveringen van Daredevil laten zien dat het de House of Cards kan worden van het superheldengenre. De serie lijkt totaal niet op de aanverwante Marvel Agents of S.H.I.E.L.D of Agent Carter op netwerkzender ABC. En dat is een pre.

De enige valkuil van Daredevil lijkt de geheimzinnigheid eromheen. De afgelopen maanden is er maar weinig reclame voor gemaakt en bleven journalisten stil vanwege de strenge non-disclosure agreements die ze moesten tekenen. Ongetwijfeld onderdeel van een uitgekiende mediastrategie die bij de lancering groots uitpakt, maar die in de aanloop daarvan vooral vragen oproept.

Actrice Deborah Ann Woll (bekend van HBO-serie True Blood) die de secretaresse van de hoofdpersoon speelt, slikt tijdens een interview vorig jaar op de New York Comic Con– net zoals haar andere collega’s - voortdurend haar woorden in. „Ik mag niet meer vertellen dan dit.” De contractuele geheimzinnigheid is extreem, zegt ze gekscherend. „Oh my God. Wij [de acteurs, red.] grappen dat als we iets verklappen, we naar de Marvel-gevangenis verbannen worden. Of dat de schrijvers ons karakter laten sterven.”

Zo moeten superhelden bewegen

Zelfs de productiemaatschappij die vorig jaar in Queens en Brooklyn filmde, werkte onder een andere naam. Hoewel Daredevil in Amerika qua populariteit kan tippen aan iconen als Spider-Man en Captain America is het karakter in de rest van de wereld redelijk onbekend. En dat kan onbemind maken als Netflix en Marvel morgen alle afleveringen online gooien.

Dat zou zonde zijn; aan de beelden van Daredevil te zien, heeft stripboekenuitgever en producent Marvel Comics eindelijk geleerd hoe het zijn superhelden op het kleine scherm tot leven moet brengen. Net zoals het eerder dit jaar verschenen Gotham (van concurrent Warner Bros) ligt de oplossing in het bijna uitwissen van alle sporen van bovenmenselijke krachten, magische hamers of stalen gevechtspakken. Begin 2014 haakten veel kijkers af bij Marvel’s Agents of S.H.I.E.L.D, de eerste poging van Marvel om zijn superhelden op televisie te tonen. Naast het onevenwichtige verhaal lag dat vooral ook aan de beperkingen van netwerktelevisie: een laag budget voor special effects en het wegpoetsen van ruwe randjes voor een groot algemeen publiek.

Het hoofd van Marvel Television en producer Jeph Loeb wil het tijdens een interview in New York liever niet hebben over de lessen die hij leerde van deze serie. „De Marvel-films zijn visuele spektakels. Rollercoasters. Op het kleine scherm moeten wij omhelzen wat televisie het beste kan: karakters tot leven brengen”, ontwijkt hij de vraag. „Met Daredevil hebben wij dertien uur om een verhaal te vertellen, karakters en hun motieven uit te diepen. Dat is anders met onze films. Die zijn na twee uur klaar.”

Daredevil slaagt er inderdaad in om in tegenstelling tot superheldenseries zoals het bovengenoemde Gotham, maar ook het populaire Arrow niet te verzanden in een soap. Entertainment Weekly noemt de Netflix-serie een succes omdat het „specifiek gemaakt is voor volwassenen”. Daredevil neemt het publiek serieus.

De hoofdpersoon Matt Murdock raakte als kind blind doordat hij overgoten werd door radioactieve chemicaliën. Dit zorgde er wel voor dat zijn andere zintuigen versterkt werden. Vanaf het moment van dit ongeluk kan hij zijn omgeving ‘zien’ door trillingen en geluiden. In de geflopte film Daredevil uit 2003 zag dat er knullig geanimeerd uit als een soort sonar. In de serie is gekozen voor sfeervolle montages waarin bijvoorbeeld een ketting te zien en te horen is die in slow motion tegen een metalen hek aan tikt en zo subtiel aangeeft hoe de held vecht en beweegt. De superkracht van Murdock wordt nooit getoond als onrealistisch, omdat die niet lijkt te bestaan.

Niet gebonden aan televisiewetten

Daredevil is de eerste van vier stripseries die Netflix dit jaar en volgend jaar zal uitbrengen. Net als de andere Marvel producties op televisie en in de bioscoop zullen de verhalen van andere zogeheten ‘street heroes’ - Jessica Jones, Iron Fist en Luke Cage - als puzzelstukken in elkaar passen. In The Defenders komen al deze helden samen. „Daredevil is geaard”, vertelt Loeb enthousiast. Eerder in zijn carrière schreef hij ook diens stripboeken. „Helden als Iron Man, Hulk en Thor die zijn er om het universum te beschermen. Zij knokken tegen buitenaardse wezens die op Fifth Avenue in Manhattan uit de lucht komen vallen. Daredevil vecht tegen boeven op Tenth Avenue.”

Doordat Daredevil op Netflix verschijnt is de serie niet meer gebonden aan de wetten van netwerktelevisie. Het geweld is realistisch, net zoals de verwondingen en het taalgebruik. „Daredevil heeft dan wel verhoogde zintuigen”, lacht Loeb. „Maar als iemand een wapen gebruikt, reken dan maar dat ‘Matt’ gewond raakt.” In de eerste helft van het seizoen brengt de hoofdpersoon ook een groot deel van de tijd door met het herstellen van zijn wonden. Het is een goede introductie van een menselijke held die leert knokken tegen onrecht. Het zou alleen jammer zijn als Daredevil ook nog eens tegen de stroom in zou moeten knokken voor erkenning bij het Netflix- publiek.