SP rukt ook op in bestuur van provincies, CDA doet overal mee

De SP rukt op in het regionale bestuur. Als alle lopende formatiegesprekken slagen, doet de partij straks mee in zes van de twaalf provincies – een verdrievoudiging ten opzichte van vier jaar geleden. Dat blijkt uit een inventarisatie door de deze krant van de coalitieonderhandelingen, die drie weken na de Provinciale Statenverkiezingen een beslissende fase ingaan.

Het voornaamste slachtoffer van de SP-opmars is de PvdA. In drie provincies (Friesland, Groningen en Flevoland) hopen de socialisten de plek in te nemen van hun linkse rivalen. In Zuid-Holland en Noord-Brabant, waar de SP de PvdA vier jaar geleden al wipte, blijft de partij in het college van gedeputeerden ten koste van de PvdA.

De SP zet zo een volgende stap in het verwerven van lokale en regionale bestuursmacht. Vorig jaar wist de partij al in verschillende grote gemeenten – zoals Amsterdam, Utrecht en Eindhoven – in het college te komen.

Wat ook opvalt: het CDA is oppermachtig. Als alles goed gaat, komen de christen-democraten, die op 18 maart een bescheiden winst boekten, opnieuw in alle twaalf provincies in het bestuur. Verliezer VVD weet zich goed te handhaven: de liberalen praten mee in 11 van de 12 provincies. D66 weet de grote winst bij de verkiezingen minder goed te verzilveren.

De versnippering van het partijenlandschap vertaalt zich ook in de collegevorming: in alle provincies komen brede coalities van vier partijen. In Groningen onderhandelen zelfs vijf partijen (SP, CDA, D66, GroenLinks, ChristenUnie) over een akkoord.