Toekijken tot de dood erop volgt

De verstandelijk beperkte Daniëlla werd door haar stiefvader vermoord. Geen enkele instantie greep in.

De kinderen in het Groningse gezin zaten al op jonge leeftijd onder de blauwe plekken en vielen af. Maar de hulpinstanties geloofden de moeder dat haar nieuwe partner juist goed met haar kinderen omging. Jeugdzorg en politie deden niets met meldingen uit de ongeruste omgeving.

Er rijst een onthutsend beeld op uit het gisteren vrijgegeven onderzoeksrapport van de samenwerkende inspecties over het gezin van Karin S. Het onderzoek werd ingesteld na de dood van de 20-jarige Daniëlla in 2013, die lange tijd werd mishandeld door haar stiefvader. Deze Geert W. werd begin dit jaar veroordeeld tot achttien jaar cel plus tbs wegens moord. Daniëlla’s moeder kreeg acht jaar, omdat zij niet ingreep.

Het onderzoek van de samenwerkende inspecties van het ministerie van Volksgezondheid strekt zich uit over een periode van maar liefst 20 jaar, waarin het gezin begeleid werd door diverse hulpinstellingen. Het gezin stond bekend als kwetsbaar en had uiteenlopende problemen.

De hoofdconclusies zijn dat zorg en ondersteuning onvoldoende waren; hulpinstanties deden niets met signalen over de onveilige situatie van de drie kinderen. De normen op dit vlak werden steeds verder opgerekt. Gezinstherapie kwam niet tot stand. Meerdere professionele hulpverleners werkten langs elkaar heen, niemand had een totaaloverzicht.

Zedendelicten

De verstandelijk beperkte Daniëlla verbleef jarenlang in gezinsvervangende tehuizen en instellingen, tot ze op haar achttiende weer kwam thuiswonen. Haar moeder had inmiddels een relatie met de voor zedendelicten veroordeelde Geert W., die Daniëlla stelselmatig mishandelde. Ze klopte voor hulp aan bij haar oma. Die trok aan de bel bij jeugdzorg en een bezorgde buurvrouw belde de politie. Het inspectierapport vermeldt dat professionals de moeder echter zijn blijven geloven toen die zei dat W. goed met de kinderen omging. „Geen van de professionals ondernam actie om ervoor te zorgen dat de mishandeling zou stoppen.” Het rapport heeft het over „een onverzorgde, volgzame moeder met een dominante, geagiteerde partner”. Niemand greep in toen de moeder zorg ging vermijden.

Toen Daniëlla uit huis werd geplaatst, werd nagelaten een risicotaxatie te maken voor de weekenden dat ze thuiskwam. Inmiddels hebben de samenwerkende inspecties maatregelen aangekondigd om de hulp aan sociaal zwakke gezinnen met complexe problemen te verbeteren. Hierbij moet worden uitgegaan van de hulpvraag van de kinderen, niet van de ouders.