Recht zal z’n loop hebben, maar met MH17 is dat steeds moeilijker

Problemen voor het kabinet stapelen zich op, schrijft Hans Wiegel.

Ik had geen goed gevoel over de aanpak van de regering en de mededelingen die het kabinet verstrekte over rampvlucht MH17. Nu blijkt dat de informatie – ook aan het parlement – onvoldoende is geweest.

Oud-commodore Steve Netto zei in juli het ‘verbijsterend’ te vinden dat het onderzoek uitging van de mogelijke variant (door Moskou geschetst) dat de MH17 door een militair vliegtuig was neergehaald. De Duitse inlichtingendienst liet begin november aan de Bondsdag zien dat het toestel door een raket was neergeschoten. Van Russische makelij, werd toen al gezegd.

De regeringspartijen VVD en PvdA hielden eerst een door CDA en D66 gevraagde hoorzitting tegen. Pas in februari kwam er een debat in de Tweede Kamer, waar de regering weigerde de informatie die een Nederlandse diplomaat vlak voor de ramp van de Oekraïense regering had gekregen, openbaar te maken.

Zo ging het beeld over de aanpak van de regering verder kantelen.

Nu naar de actualiteit. Drie belangrijke momenten.

1 Uit het zaterdag uitgelekte verslag van de diplomatieke briefing in Kiev op 14 juli blijkt dat werd gemeld dat een op grote hoogte vliegend Oekraïens legervliegtuig alleen kon zijn neergehaald door een Russische raket. Vraag is waarom de regering toen geen contact met de KLM heeft opgenomen over dit dreigende gevaar in het Oekraïense luchtruim en ook waarom de regering weigerde de informatie van onze diplomaat aan de Tweede Kamer te verschaffen.

2 Kort voor het naar buiten komen van dit geheim gehouden verslag meldde de Oekraïense Veiligheidsdienst dat de (voormalige) hoge officier van de Russische militaire inlichtingendienst Petrovski bij het neerhalen van vlucht MH17 met een Russische raketinstallatie betrokken was. De kans is groot dat hij niet de enige Russische officier is geweest.

3 Opmerkelijk – en niet toevallig, mag worden aangenomen – was de oproep van ons openbaar ministerie aan getuigen van de ramp zich te melden.

Daar moet een verband liggen met de publicatie over de betrokkenheid van Petrovski, want waarom is die oproep pas nu gedaan? Al veel eerder wisten buitenlandse journalisten getuigen op te sporen.

De Tweede Kamer zal tijdens het komende debat, deze week nog, de regering dwingen over dit alles opening van zaken te geven.

Steeds dichterbij komt dat het al veel eerder geuite vermoeden – namelijk dat het Kremlin betrokken was bij de aanslag op de MH17 – bewaarheid zal worden. Dan is er een groot politiek probleem.

Nog afgezien van het feit dat in dat geval de stelling van premier Mark Rutte, dat het recht zijn loop moet krijgen, dan heel moeilijk verwezenlijkt zal kunnen worden.