Ook kind heeft recht op privacy

Een kind dat lijdt aan angststoornissen, ADHD, depressies of andere kwalen heeft recht op behandeling én op zijn privacy. Die twee uitgangspunten blijken met elkaar te botsen sinds de jeugdzorg per 1 januari van dit jaar werd overgeheveld naar de gemeenten.

De rekening van de behandelaars (pedagogen, psychologen en andere specialisten) gaat tegenwoordig niet meer naar een zorgverzekeraar, maar naar een gemeentelijke ambtenaar. Vanzelfsprekend heeft de gemeente recht op bepaalde informatie; zij moet nagaan of de verleende zorg terecht is gedeclareerd. De decentralisatie had niet alleen meer efficiëntie tot doel, maar ook een afremming van de stijgende uitgaven aan de (jeugd)zorg.

Maar, zo bleek uit een artikel in deze krant van gisteren, het is onduidelijk welke gegevens wel en welke niet op de rekening horen te staan. Dat is tot op zekere hoogte ook de aard van decentralisatie van beleid naar lagere overheden: zij kunnen meer naar eigen inzicht handelen. Toch zou een uniforme benadering op dit punt wenselijk zijn. Om verwarring bij de behandelaars te voorkomen. Om hen ervoor te behoeden dat ze hun geheimhoudingsplicht moeten doorbreken, en daarmee hun vertrouwensband met kind en ouders schenden. Om gemeenteambtenaren niet aan te zetten tot een handelwijze die onrechtmatig lijkt. En, het belangrijkst, om de angst bij ouders weg te nemen dat hun kind voor de rest van zijn leven of voor wie weet hoe lang, een stempel met zich meedraagt. Of het kind genezen is of niet: in beide situaties hoort dat label niet zichtbaar te zijn voor wie het niet aangaat.

Tot 1 januari bleek er aan het tegengestelde belang dat gesubsidieerde zorg oproept – en waarvan misbruik inderdaad moet worden voorkomen – een mouw te passen. Er was een ‘opt-outregeling’ waarop ouders een beroep konden doen. De behandelend specialist hoefde dan op de rekening geen melding te maken van de aandoening waaraan het kind leed. Deze regeling is met de komst van de nieuwe Jeugdwet verdwenen.

Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) vroeg onlangs in een brief aan staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) van Volksgezondheid en minister Ard van der Steur (VVD) van Veiligheid en Justitie om deze lacune op te vullen via een wettelijke bepaling. Dat is een manier, maar daarmee gaat tijd heen. Gemeenten hoeven daarop niet te wachten om op zijn minst, eventueel via hun organisatie VNG, tot uniformiteit te komen en wel zodanig dat de privacy van het kind maximaal is gewaarborgd. In elk geval moet worden voorkomen dat ouders uit angst voor dat levenslange stempel maar afzien van de behandeling die hun kind nodig heeft.