Oogarts Paul belooft vergrijsde Republikeinen nieuwe aanhang

Presidentskandidaat VS

Rand Paul wil de Washington-machine verslaan. De invloed van zijn vader Ron is tanende.

De senator uit Kentucky gisteren bij de bekendmaking van zijn kandidatuur. Foto Carolyn Kaster/AP

Rand Paul, de Republikeinse senator de zich gisteren kandidaat stelde voor de presidentsverkiezingen van 2016, is niets zonder zijn vader. Ron Paul is leermeester en mentor. Rand werd arts, als zijn vader. Hij kreeg van hem zijn libertaire overtuiging. Nu wil hij president worden, zoals zijn vader dat meerdere malen probeerde.

Maar gisteren in Louisville, in Pauls thuisstaat Kentucky, zat Ron Paul (79) er weggemoffeld bij. Hij klapte niet voor zijn zoon, en keek meestal naar de grond. Rand Paul noemde zijn vader niet één keer in zijn speech, hij bedankte alleen zijn ouders voor hun steun tijdens zijn studie.

Het tekent hoe Rand Paul de laatste maanden is opgeschoven: van de libertaire preciezen als zijn vader naar de anti-Washington-populisten, waar de partij mee volzit. Paul kondigde aan „de Washingtonmachine” te verslaan. „Die machine slokt onze vrijheden op en bemoeit zich tot in alle hoeken en gaten met ons leven.” Volgens hem zijn beide partijen, Democraten én Republikeinen, schuldig aan een overheid die te veel geld uitgeeft en haar eigen burgers bespioneert.

Rand Paul (52), oogarts, is een buitenbeentje in de Republikeinse partij. Dat heeft hem altijd succes gebracht. Zijn machtsbasis wordt niet gevormd door de traditionele partijachterban (blanke, gelovige ouderen).

Hij vertegenwoordigt, zei hij gisteren, „de Facebook-generatie”. Zijn aanhangers zijn meestal partijloos, ze zijn jong, en ze hebben geen enkele sympathie voor beide partijen. Ze zijn ruimdenkend op het gebied van drugs, rassenverhoudingen of het homohuwelijk, en voelen zich daarom niet thuis bij de Republikeinen. Maar ze zijn kritisch op overheidsbemoeienis, en daarom ook sterk anti-Democratisch. Het is de erfenis van Ron Paul, die een grote populariteit onder partijloze jongeren kreeg.

Rand Paul is als libertair gekneed in het gedachtengoed van zijn vader. Zo zei hij gisteren dat hij als president meteen zou stoppen met het afluisteren van burgers die nergens van verdacht worden. Paul wil een einde maken aan de benadeling van Afro-Amerikanen in het rechtsysteem.

Hij wil ook, en dat is zijn meest revolutionaire plan, de federale overheid drastisch inkrimpen. Aan het extra belasten van rijken komt een einde, omdat nivellering volgens hem ongrondwettelijk is. Paul pleit voor een vast belastingtarief voor alle Amerikanen.

Maar Paul wil ook de voorverkiezingen winnen, en is pragmatischer dan pa. Hij probeerde daarom minder strikt libertair dan zijn vader over te komen (die bijvoorbeeld de goudstandaard weer wilde invoeren). Hij hield het vooral bij kritiek op Washington – een onderwerp dat altijd applaus oplevert bij de Republikeinse basis.

Zijn visie op buitenlands beleid was ook veranderd. Niet langer vindt hij dat Amerika zich uit de rest van de wereld moet terugtrekken. Hij vindt nu dat Obama’s voorlopige afspraken met Iran verkeerd zijn, en dat militair ingrijpen mogelijk moet zijn.

Paul wil de Republikeinen tonen dat hij de vergrijsde partij een nieuwe aanhang kan bieden. Maar hij wil ze ook laten zien dat hij niet zo radicaal is als zijn vader. Als hij deze spagaat volhoudt, wordt hij een serieuze deelnemer aan de voorverkiezingen.