In de VS helpen bewakers soms een handje bij het uitbreken van vechtpartij

Het uitbreken van vechtpartijen tussen gedetineerden ligt in Amerikaanse gevangenissen constant op de loer. In een incidenteel geval willen bewakers daar nog wel eens een handje bij helpen door zogenaamde ‘gladiatorengevechten’ illegaal te organiseren, zo blijkt tijdens een rechtszaak die momenteel speelt.

Incident in gevangenis in Idaho waarbij de bewakers pas na een tijdje ingrepen bij een vechtpartij tussen twee gedetineerden. Schermafbeelding AP

Het uitbreken van vechtpartijen tussen gedetineerden ligt in Amerikaanse gevangenissen constant op de loer. Incidenteel helpen bewakers daar nog een handje bij door zogenaamde ‘gladiatorengevechten’ illegaal te organiseren, zo blijkt tijdens een rechtszaak die momenteel speelt.

Afgelopen november kwam de 28-jarige gedetineerde Carlos Manuel Perez om het leven in de High Desert State Prison in de Amerikaanse staat Nevada, 40 kilometer ten noordwesten van Las Vegas. Volgens de familie, die een rechtszaak tegen de staat heeft aangespannen, werd Perez gedwongen om te vechten met een andere gedetineerde, Andrew Jay Arevalo.

Perez zat op een afdeling waar de gedetineerden van elkaar afgezonderd worden, maar werd door de bewakers naar een ruimte gebracht waar Arevalo ook aanwezig was. Nadat de twee gevangenen met elkaar op de vuist gingen, zouden de bewakers na een tijdje het vuur op beide hebben geopend. Arevalo raakte zwaargewond aan zijn gezicht, Perez overleed.

De advocaat van de familie Cal Potter zei vandaag tijdens de zitting dat de bewakers een “gladiator-achtige setting” gecreëerd hadden:

“Bewakers weten dat als je twee gedetineerden die normaal gesproken geïsoleerd zitten, bij elkaar zet, het misgaat. De bewakers hebben eerst gewacht met ingrijpen. Dit was feitelijk een executie.”

Vechtpartijen als entertainment

De zaak van Perez is niet uniek. Het geval vertoont gelijkenissen met de beruchte zaak eind jaren 90 in de Corcoran State Prison in Californië. Ook hier zouden bewakers gladiatorengevechten hebben georganiseerd waarbij gevangenen de dood vonden op het moment dat de bewakers ingrepen en het vuur openden. Maar alle acht bewakers werden vrijgesproken.

In de tussenliggende jaren zijn er meer soortgelijke zaken in het nieuws geweest. Zo vertelden gedetineerden in een gevangenis in St. Louis twee jaar geleden dat ze door de bewakers gedwongen werden met elkaar te vechten bij wijze van entertainment. In een recente documentaire klapt een voormalige bewaakster van de betreffende particuliere gevangenis in Idaho uit de school. Ook zij vertelt dat gevangenen door bewakers tegen elkaar opgezet worden om te vechten in een soort ‘gladiator school’.

De gedetineerde die in elkaar werd geslagen en zijn familie spanden een rechtszaak aan tegen de private gevangenis.

Geweld en personeelsgebrek in gevangenissen

Het Federal Bureau of Prisons rapporteert jaarlijks honderdduizenden meldingen van geweld in gevangenissen. Volgens NRC-correspondent Guus Valk is geweld in Amerikaanse gevangenissen een groot probleem:

“Ik ben een paar keer voor een reportage in een aantal gevangenissen geweest en het gaat er echt behoorlijk ruw aan toe daar. Bewakers zijn goed bewapend en aarzelen meestal niet om dat in te zetten. Ze hebben vaak ook veel meer bevoegdheden om in te grijpen dan bijvoorbeeld in Nederlandse of Europese gevangenissen. Het lastige bij dit soort incidenten zoals bij Perez is dat deze gedetineerden weinig sympathie in de samenleving hebben. Hun zaak wordt dus niet echt gehoord.”

Een andere beruchte gevangenis waar in het verleden veel incidenten plaatsvonden waarbij bewakers en gevangenen gewond raakten, is Rikers Island in New York. Twee jaar geleden brak er nog een grote vechtpartij uit waarbij het ongeveer een uur duurde voordat er werd ingegrepen. Volgens de vakbond voor gevangenispersoneel is dat te wijten aan een tekort aan personeel door bezuinigingen. Maar de gevangenisdirectie liet in dit geval weten dat er genoeg mankracht aanwezig was. Dertig bewakers kregen dan ook een disciplinaire waarschuwing.

Waarschuwing: sommige beelden kunnen als schokkend worden ervaren

Niettemin, is personeelsgebrek een reëel probleem van het gevangenissysteem in de VS, zegt Valk:

“Je hebt in de VS gevangenissen voor gedetineerden met een lage straf en extreem beveiligde gevangenissen voor echt zware criminelen. Omdat die streng beveiligde gevangenissen overvol zitten, stromen de gevangenissen voor laaggestraften over. Zeker in bijvoorbeeld Californische gevangenissen is vaak sprake van overbevolking. Doordat iedereen op elkaars lip zit, lopen de spanningen sneller op. Daarbij is het personeel van ‘gewone gevangenissen’ niet getraind in de omgang met de verschillende gangs die de gevangenissen bevolken. Dat maakt de boel explosief.”

Lees ook De zwaarst bewaakte gevangenis is geen hotel en Dit stadje heeft zeven gevangenissen, zou jij er willen wonen?