Feest op de IJ-brug en bij de stads-Grand Prix

In 2025 bestaat Amsterdam 750 jaar, en dat moet groots worden gevierd. Daarom zijn nu al plannen gepresenteerd.

Sluit het IJ voor scheepvaart en geef het aan watersporters. Maak al het onderwijs, van basisschool tot universiteit, tweetalig. Verplaats het Centraal Station naar de Zuidas en maak van het gebouw van Cuypers een museum, zoals Gare d’Orsay in Parijs. Vestig er een Museum voor Migratie. Of een Museum voor de Zwarte Kanten van Amsterdam. Organiseer een Stadsloterij. En een jaarlijks festival op een deel van de Ringweg A10 of ondergronds, in de metrostations. En een Wereldtentoonstelling.

Het zijn grootse en meeslepende ideeën die burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam gisteren in ontvangst nam uit handen van de initiatiefgroep Amsterdam 750 jaar. Het verjaarsfeest van de stad is pas over tien jaar – Amsterdammers werden voor het eerst genoemd in een oorkonde van 27 oktober 1275 – maar de plannen voor de viering zijn zo groot dat je niet vroeg genoeg kunt beginnen.

Van 2012 tot en met 2014 hebben werkgroepen gediscussieerd over plannen onder leiding van publicist en toenmalig hoogleraar aan de Wibaut-leerstoel Paul Scheffer, hoogleraar ruimtelijke ordening Zef Hemel en organisatieadviseur Ila Kasem. Die werkgroepen bestonden uit 110 young professionals, van elf organisaties waaronder energiebedrijf Nuon, bierbrouwer Heineken, zorgverlener Cordaan, advocatenkantoor De Brauw Blackstone Westbroek en accountant PwC.

De initiatiefgroep presenteerde gistermiddag in de ambtswoning van de burgemeester een groslijst van vijftig ideeën uit de werkgroepen. Zij kwamen met de suggestie voor een lokale euro, naar analogie van de Bristol Pound. Ze stelden voor een lokale kredietunie voor het midden- en kleinbedrijf op te richten. Om een icoon als de Eiffeltoren of het Vrijheidsbeeld te bouwen. Om een Monaco-achtige Formule 1 Grand Prix te organiseren op de Vijzelstraat, de Raadhuisstraat en de Marnixstraat – maar dan wel alleen met elektrische raceauto’s. Om een team van Amsterdam Explorers jaarlijks op zoek te laten gaan naar innovaties in de hele wereld. Om eindelijk een brug over het IJ te slaan.

Scheffer verwijst naar de viering van het 700-jarig bestaan van Amsterdam in 1975. Destijds werd voor het eerst Sail gehouden op het IJ. Ajax organiseerde het Amsterdam 700-toernooi, de eerste Amsterdamse marathon werd gelopen. Het Amsterdams Historisch Museum verhuisde naar zijn huidige adres in de Kalverstraat. In de Bijlmermeer werd voor het eerst het Kwakoe Festival georganiseerd. Al die jubileumevenementen hebben sindsdien een vaste plek gekregen in de stad.

„Dat willen wij ook”, zegt Paul Scheffer. „Het moet niet alleen een feestje zijn. De viering moet een blijvende betekenis hebben voor de stad.”

Het is niet gezegd dat alle ideeën uit het boek in 2025 zullen zijn gerealiseerd. Dat is zelfs niet de bedoeling. Wat in het boek staat, is de weerslag van een eerste onderzoek naar de toekomst van de stad, zegt Scheffer.

De Amsterdammers zullen zich nu in de discussie mengen. Er komen ideeën bij, bestaande worden verbeterd. En als op 27 oktober dit jaar het platform Amsterdam 750 jaar opent met een evenement, wordt de voortgang van het project publiek gemaakt. Dan kan het aftellen beginnen.