Controverse om territoriale claims in Japanse schoolboeken

Politici en media in Zuid-Korea en China zijn boos naar aanleiding van een aantal schoolboeken in buurland Japan. Afgelopen maandag werden daar achttien schoolboeken goedgekeurd door het ministerie van onderwijs, waarvan de inhoud als controversieel wordt ervaren. In Zuid-Korea is de Japanse ambassadeur op het matje geroepen.

Still uit een uitzending van CCTV News

Politici en media in Zuid-Korea en China zijn boos naar aanleiding van de controversiële inhoud van aantal schoolboeken in buurland Japan. Afgelopen maandag werden daar achttien schoolboeken goedgekeurd door het ministerie van onderwijs, waarin een aantal betwiste eilanden tot Japans grondgebied wordt gerekend. In Zuid-Korea is de Japanse ambassadeur op het matje geroepen.

In de schoolboeken wordt geschreven over het eiland Takeshima, gelegen tussen Japan en Zuid-Korea, en de Senkaku-eilanden, gelegen tussen Japan en Taiwan. Takeshima is sinds 1952 in handen van Zuid-Korea, maar wordt tot op heden geclaimd door Japan. De Senkaku-eilanden vallen daarentegen wel onder Japans bestuur, maar worden geclaimd door China. In de betreffende schoolboeken worden alle eilanden ‘inherent Japans’ genoemd.

‘Onrechtmatige claim’

‘Provocatie’, zegt het Zuid-Koreaanse ministerie van buitenlandse zaken in The Guardian:

“Dit is de zoveelste provocatie die duidelijke historische feiten verdoezelt, ten behoeve van een onrechtmatige claim op wat duidelijk ons territorium is. Het laat zien dat Japan totaal onwillig is om een rol als betrouwbaar buurland te vervullen.”

Een ander probleem is de manier waarop de geschiedenis van de Japanse invasie in de Chinese deelstaat Mantsjoerije (1937) wordt beschreven. Het Chinese staatspersbureau Xinhua verwijt Japans “steeds verder verrechtsende” politici hun revisionistische ideeën mee het klaslokaal in te nemen.

Een aantal van de boeken beschrijft de gebeurtenissen in de Chinese stad Nanking in 1937 als een ‘incident’, terwijl buiten Japan de term ‘bloedbad’ wordt gebruikt. Na de inname van de stad door Japanse troepen in december dat jaar werden naar schatting tussen de 100.000 en 300.000 mannen, vrouwen en kinderen vermoord.

‘Verwarring voorkomen’

Een woordvoerder van de Japanse overheid wijst de protesten van de hand:

“Het controleren van schoolboeken in Japan wordt objectief en neutraal uitgevoerd, en is gebaseerd op professioneel academisch beraad. Omdat de positie van Japan aangaande Takeshima en de geschiedenis consistent is, kunnen we het protest niet accepteren.”

De schoolboeken worden begin volgend jaar alsnog in gebruik genomen. Ze zijn bestemd voor leerlingen tussen de 12 en de 15 jaar. In Japan dienen alle schoolboeken goedgekeurd te worden door het ministerie van onderwijs, om te verzekeren dat de inhoud strookt met de visie van de overheid.

“We willen verwarring bij de leerlingen voorkomen.”

Revisionisme

Dit is niet de eerste keer dat er controverse ontstaat rondom de behandeling van dit onderwerp in Japanse schoolboeken: de afgelopen jaren kwam het regelmatig tot een diplomatiek conflict tussen de drie landen. Dit is wel de eerste keer dat alle schoolboeken de territoriale claims van Japan onderstrepen.

De conservatieve regering van Shinzo Abe wordt door critici regelmatig verweten dat zij aan revisionistische geschiedschrijving doet. Met name de manier waarop de Tweede Wereldoorlog wordt herdacht leidt vaak tot controverse.