Als Dvora (6 jaar) buitenspeelt staat de politie voor de deur

In de Verenigde Staten zie je nauwelijks nog kinderen op straat spelen. Te gevaarlijk, denken hun ouders. Want opvoeden betekent tegenwoordig vooral: risico’s beperken.

Toen de zesjarige Dvora samen met haar broer van de bushalte naar huis liep werd de politie gebeld, die brachten de kinderen thuis. Ook de kinderbescherming werd ingeschakeld. Foto Getty Images

Als Rafi (10) en Dvora (6) Meitiv na school thuiskomen leggen ze als eerste een geplastificeerd kaartje op de vensterbank. ‘Ik ben niet verdwaald’, staat erop. ‘Mijn ouders weten waar ik ben. Als u met mijn moeder wilt praten, kunt u haar op dit telefoonnummer bereiken.’ „Ik heb die kaartjes gemaakt”, zegt moeder Danielle Meitiv, „omdat volwassenen ze dagelijks op straat aanspreken”.

Het is woensdagmiddag. Danielle Meitiv werkt vanuit huis, haar man Alexander is op zijn werk. Rafi en Dvora, twee bedeesde, goedlachse kinderen, komen thuis van school. Ze hebben zojuist de bus genomen vanaf de basisschool, een paar kilometer verderop. De laatste honderd meter hebben ze gelopen. Ze wonen in een vrijstaand huis, in een rustig straatje net buiten Washington. Bomen langs de straat, een kleine rotonde in het midden. Er is geen auto te zien. De bewoners zijn allemaal tweeverdieners, en hebben goede banen in Washington. Danielle en Alexander Meitiv kozen ooit voor deze buurt, omdat ze zich voorstelden hoe hun kinderen hier op straat konden leren fietsen en voetballen, als het jongetje Kevin in de tv-serie The Wonder Years.

Maar kijk eens goed naar de tuinen in de straat, zegt Danielle Meitiv, een veertiger met lange krullen, terwijl ze naar buiten loopt. „Zie jij een kinderfietsje? Of een voetbal? Hier wonen gezinnen, maar de buurkinderen zie je nooit op straat. Wat één generatie geleden nog de norm was, dat kinderen buiten moeten zijn, is een revolutionair idee geworden in Amerika.”

Free range parents, heten ze nu

Heel Amerika kent Danielle en Alexander Meitiv als de free range parents, de ‘vrije-uitloopouders’. Danielle, een klimaatwetenschapper, heeft die geuzennaam met tegenzin aangenomen, omdat Amerikanen afwijkend gedrag nu eenmaal alleen accepteren als het lijkt alsof er een ideologie achter zit. Ze zit in talkshows, krijgt cameraploegen over de vloer en moet zich verantwoorden op venijnige debatavonden. De kinderbescherming heeft Danielle en Alexander vorige maand formeel berispt wegens ‘verwaarlozing’. Het echtpaar is in beroep gegaan, maar kan in het ergste geval de ouderlijke macht kwijtraken over de kinderen.

Het begon toen Ravi een jaar of zes was, en Danielle appels was vergeten te kopen voor een appeltaart. De supermarkt is een paar straten verderop, en Ravi stelde voor dat hij ze zelf wel wilde halen. Danielle gaf haar zoon geld, en liet hem alleen naar de winkel lopen. „Daarna liet ik hem vaker alleen buiten spelen, steeds een straat verder. De kinderen mogen nu Dvora wat ouder is samen naar de bibliotheek en de speeltuin. En ze mogen alleen naar school.”

Op een zaterdagmiddag in december ging het mis. Rafi en Dvora wilden in een park spelen, anderhalve kilometer verderop. Alexander had ze met de auto gebracht, waarna de kinderen volgens afspraak zelf terug naar huis liepen. De route loopt via een voetpad langs een drukke weg, Georgia Avenue. Toen ze halverwege waren, merkte een automobilist de kinderen op. Hij belde het alarmnummer 911, twee politieauto’s met zwaailichten rukten uit, en reden de kinderen klem. De kinderen werden thuisgebracht, begeleid door de agenten en een medewerker van de gealarmeerde kinderbescherming. Alexander moest een verklaring tekenen, waarin hij beloofde dat hij de kinderen geen moment meer uit het oog zou verliezen. Pas daarna vertrokken ze.

Opgroeien zoals dat vroeger kon

Danielle Meitiv hangt geen vreemde ideologie aan, zegt ze. Het echtpaar wil alleen dat hun kinderen opgroeien zoals zij ooit opgroeiden. Alexander woonde voor zijn migratie naar de VS in een dorp in de Sovjet-Unie. Danielle groeide op in een Joods gezin in Manhattan. „Ik romantiseer het verleden niet. Ik speelde op straat tijdens het hoogtepunt van de crackepidemie. De gevaren van het stadsleven waren veel groter dan vandaag. Maar het gekke is: in mijn jeugd waren er altijd kinderen buiten, tegenwoordig zie je niemand meer. We zijn iets kwijtgeraakt.”

Amerikanen zijn voortdurend bezorgd over hun kinderen. Overal dreigt gevaar: een kind kan een ongeluk krijgen, kan verdwalen, stikken in een pinda, lage rapportcijfers halen, of een enge ziekte krijgen. Het ergste scenario: een kind kan ontvoerd worden door een vreemde. Het is een angst die voortdurend gevoed wordt door populaire opvoedblogs en nieuwsprogramma’s die maar één boodschap hebben: uw kind is niet langer veilig. Home Alone, al twee decennia een populaire Kerstfilm, vat het angstgevoel precies samen: jongetje is per ongeluk alleen thuis, waarna er meteen schurken opduiken.

Opvoeden betekent in Amerika vooral: risico’s beperken, en er bovenop zitten. Kinderen worden in de auto naar school gebracht, en daarna naar buitenschoolse activiteiten gereden. In het weekend brengen ouders hun kinderen in de auto naar voetbal, dansles en kinderfeestjes. Een fles desinfecterende handzeep is altijd voorhanden, want het gevaar komt niet alleen van grote dingen. Zijn de activiteiten klaar, dan wordt er binnen gespeeld, onder toezicht van de ouders. ‘Helicopter parenting’, is deze algemeen geaccepteerde opvoedwijze sinds de jaren zeventig gaan heten.

Een paar decennia geleden was buiten spelen nog mogelijk. Gezinnen trokken massaal naar rustige suburbs. Maar ook daar is een kind alleen laten ondenkbaar geworden. Een moeder uit New York die haar 9-jarige dochter alleen met de metro liet gaan, kreeg van een tabloid de titel ‘America’s Worst Mom’. Het kan bovendien strafbaar zijn. Een moeder in South Carolina kreeg een celstraf nadat ze haar dochter, ook 9, zonder toezicht in de speeltuin had laten spelen. Staten hebben regels vanaf welke leeftijd een kind thuis alleen mag zijn, dus niet eens buiten. Maryland, waar de familie Meitiv woont, is mild: 8 jaar. In Illinois mag een kind pas vanaf zijn 14de alleen thuis zijn.

Maar de kinderen worden depressief

Danielle Meitiv zegt dat al deze beperkingen de wereld van kinderen niet veiliger maken. „Auto-ongelukken zijn de primaire doodsoorzaak van kleine kinderen. En ontvoeringen door vreemden komen vrijwel niet voor. Maar vooral: Amerikaanse kinderen lijden ook in grote mate aan depressies en angststoornissen. Die wijt ik aan ouders die wel voortdurend hun kinderen bewaken, maar ze niet de kans geven zich emotioneel te ontwikkelen. Kind zijn betekent ook dat je soms zelf iets wilt ontdekken, zonder dat een volwassene achter je staat.” Volgens Meitiv krijgen Amerikaanse kinderen buiten geen enkele vrijheid, terwijl ze thuis juist te veel aan hun lot worden overgelaten. „Mijn kinderen moeten de tafel dekken en de vloer vegen, zodat ze zich verantwoordelijk voelen voor de huishouding. Andere ouders zetten hun kinderen thuis ‘uit’, door ze achter de iPad te zetten met een zak chips. En ík zou mijn kinderen verwaarlozen.”

De enige bijval die de Meitivs krijgen, is uit een hoek waar ze zich niet thuis voelen: libertaire en evangelische ‘home schoolers’, die uit een anti-overheidsovertuiging de opvoeding van hun kind volledig in eigen hand nemen. „We krijgen juichende brieven van radicale types, die schrijven: ‘Geweldig wat jullie doen! Wij haten de Kinderbescherming ook!’ Ik wil niets met die mensen te maken hebben. Ik ben een gewone moeder, die wil dat haar kinderen buiten spelen.”

Danielle en Alexander nemen een groot risico.

Omdat hun zaak in hoger beroep nog loopt, mogen Rafi en Dvora geen moment alleen zijn. Worden de kinderen alleen betrapt, dan lopen hun ouders wegens recidive het risico uit de ouderlijke macht te worden gezet. Toch stappen de kinderen elke dag zonder ouders op de bus. „We hebben besloten door te gaan met onze opvoedwijze, omdat ik er heilig in geloof. Het gaat goed, totdat weer iemand op het idee komt 911 te bellen.”