Wat is Mali voor land?

Mali werd een paar jaar geleden nog gezien als een baken van stabiliteit in West-Afrika. Het was een favoriet land van westerse hulporganisaties en donoren, die een groot deel van de Malinese overheidsbegroting voor hun rekening namen.

Maar sinds de militaire coup in 2012 en de daaropvolgende verovering van het noorden door islamitische extremisten is Mali veranderd in een internationaal probleem.

Een Franse interventiemacht slaagde er in 2013 in om de moslimextremisten te verjagen uit het noorden van Mali. Bijna 10.000 VN-soldaten proberen nu de vrede te bewaren, terwijl 3.000 Franse militairen vanuit Tsjaad islamitische terreurgroepen in de hele regio in de gaten houden. Er nemen 540 Nederlandse militairen deel aan de VN-vredesmissie. Hun taak is om inlichtingen te verzamelen, een lastige taak aangezien de scheidslijn tussen moslimextremisten, strijders van het opstandige Toearegvolk en drugssmokkelaars zeer diffuus is.

Ondanks aanwezigheid van de VN-missie blijven moslimextremisten aanvallen uitvoeren in het noorden van Mali. Daar komt bij dat binnen de Toeareggemeenschap een machtsstrijd is uitgebroken.

Verschillende strijdgroepen

De belangrijkste islamitische strijdgroepen in Noord-Mali zijn Ansar ud-Din, de Beweging voor Eenheid en Jihad in West-Afrika (MUJAO en Al-Qaeda in de Islamitische Maghreb, ook wel AQIM genoemd). De twee laatste maken deel uit van een internationaal netwerk dat ook in Libië, Niger, Tunesië en Algerije actief is. De moslimextremisten doorstonden de Franse interventie en namen hun toevlucht in het wetteloze zuiden van Libië.

AQIM komt voort uit een gewelddadige Algerijnse groepering die in 2006 de koers verzette onder een internationaal bekende merknaam. De groep bestaat uit zelfstandig opererende mobiele brigades die rondscheuren in Toyota Land Cruisers. Behalve de verovering van Noord-Mali haalde AQIM vooral het nieuws met het ontvoeren van buitenlanders, de laatste tien jaar zo’n vijftig, waarmee het in totaal ongeveer 250 miljoen dollar verdiende. Critici zeggen dat Europese landen met het losgeld terrorisme financieren.

AQIM en MUJAO slagen er in steun van de bevolking te kopen. Door de Sahara worden drugs uit Latijns-Amerika, wapens en mensen gesmokkeld, een lucratieve handel die de twee groepen faciliteren. De plaatselijke bevolking pikt er een graantje van mee. Een eind maken aan die verbintenis tussen extremisten en misdadigers geldt als een van de belangrijkste uitdagingen voor de VN-missie.