Vrouwen die stickers uitdelen? De cel in!

Vijf Chinese feministes zitten in de cel omdat ze folders wilden uitdelen. Ze verzetten zich tegen de groeiende ongelijkheid.

Familieleden, vriendinnen en advocaten van de vijf jonge Chinese feministes die vorige maand zijn gearresteerd omdat zij actie wilden voeren tegen handtastelijke mannen, worden steeds ongeruster. Internationale oproepen – van de VS, de EU en de VN en tal van mensenrechtenorganisaties – om hen vrij te laten ten spijt worden de vrouwen nog steeds gevangengehouden en zullen vermoedelijk worden berecht omdat ze folders en stickers wilden uitdelen.

Volgens Liu Qiushi, een van de advocaten van de groep (die enigszins lijkt op het Russische Pussy Riot) is het een veeg teken dat de vrouwen sinds hun aanhouding op 6 maart nog steeds in isolement worden gehouden. Op het ogenblik zoekt de politie in de grote metropolen ook naar medestanders en sympathisanten van het vijftal dat voor Chinese begrippen brutale, vaak humoristische acties voert tegen seksuele intimidatie, ongelijkheid in het onderwijs en in bedrijven.

Vijf jaar cel wegens ‘ruzie zoeken’

Mocht het tot een proces komen – en dat vreest behalve de advocaat ook Human Rights Watch in New York – dan riskeren Li Tingting (26), Wei Tingting (26), Wang Ran (25) Zheng Churan (25) en Wu Rongrong (30) straffen van maximaal vijf jaar cel wegens ‘ruzie zoeken, moeilijkheden veroorzaken en het veroorzaken van sociale instabiliteit’. Twee van hen zouden kampen met gezondheidsproblemen in de gevangenis. Een van de andere advocaten van de vijf, Liang Xiaojun, is overigens optimistischer en hoopt op vrijlating: „Zij hebben geen misdaad gepleegd, er is geen enkel bewijs.”

Daags voordat de jonge vrouwen in de metro’s Beijing, Shanghai en Guangzhou folders en stickers wilden uitdelen tegen mannen die in het openbaar vervoer vrouwen bepotelen, werden zij gearresteerd met nog zeven anderen. Deze zeven werden na enkele dagen weer vrij gelaten. Dat de vijf wel vast gehouden werden, is volgens Feng Yuan, een van China’s bekendste feministische schrijfsters, achteraf gezien geen verrassing. „Zij zijn sinds 2012 heel succesvol in het aankaarten van man-vrouwkwesties en het uitlokken van felle discussies”, aldus Feng. „Ik beschouw hen als de kern van een nieuwe generatie moderne, onafhankelijke activisten.”

Vermoedelijk worden de vijf door de altijd argwanende autoriteiten gezien als een mogelijk risico voor de ‘sociale stabiliteit’, omdat zij aangetoond hebben heel bedreven te zijn in het organiseren van vrijwilligers buiten de staatskanalen om en bovendien in de sociale media veel lastig te censureren aandacht krijgen.

Met name Wei Tingting, maakster van de Chinese Vaginamonologen, en Wu Rongrong kwamen enkele jaren geleden in het Chinese en internationale nieuws met hun video’s en fotoseries tegen seksueel geweld in het huwelijk. Foto’s van hun naakte lichamen met rode mannenhand-afdrukken gingen de hele wereld over. Ronduit hilarisch waren eerder dit jaar hun wc-acties. Door mannen-wc’s in stations en in kantoorgebouwen te bezetten, wilden zij protesteren tegen het gebrek aan faciliteiten voor vrouwen.

Gelijkheid staat onder druk

De groep verzet zich ook tegen de toenemende ongelijkheid tussen mannen en vrouwen op kantoren en in fabrieken. Met de economische liberalisering is ook de strikte gelijkheid voor de wet tussen mannen en vrouwen onder druk komen te staan. Lonen van vrouwen stagneren al jaren, die van mannen stijgen mee met de groei van de economie. Hoewel 73,5 procent van de Chinese vrouwen werkt, zijn bezittingen (kapitaal, huizen, bedrijven) overwegend in handen van mannen. Slechts 2 procent van de Chinese vrouwen werkt in leidinggevende posities, slechts acht vrouwen zijn doorgedrongen tot de top-100 van miljardairs. Of zoals een van de gearresteerde vrouwen, Zheng Churan, het formuleert: „In het verleden hadden vrouwen op tv een stoer imago, nu zijn het vrouwen met grote borsten die het huis schoonmaken en zij worden gezien als golddiggers.” Bedrijven worden niet bestraft voor sekse-discriminatie. Advertenties vragen openlijk naar mannen en ‘aantrekkelijke’ vrouwen.

In de leidinggevende organen van de Communistische Partij van China zijn vrouwen ook ondervertegenwoordigd. In het 3.000 personen tellende Centraal Comité zitten 150 vrouwen, van de 25 leden van het Politbureau zijn er twee vrouw.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken liet zondag weten dat „geen enkel ander land het recht heeft te vragen om de vrijlating van Chinese onderdanen als deze volgens de wet worden behandeld”.