Vrouwen die stickers uitdelen? Cel in

Vijf feministen zitten in de cel omdat ze folders wilden uitdelen. Ze verzetten zich tegen groeiende ongelijkheid.

Li Tingting (midden), een van de vijf gearresteerde feministen, bij een protest in 2012 tegen huiselijk geweld. Foto BBC

Familieleden, vriendinnen en advocaten van de vijf Chinese feministes die al een maand vastzitten omdat zij actie wilden voeren tegen handtastelijke mannen, worden steeds ongeruster. Internationale oproepen – van de VS, de EU en de VN en tal van mensenrechtenorganisaties – om hen vrij te laten ten spijt worden de vijf vermoedelijk berecht omdat ze folders en stickers wilden uitdelen.

Volgens Liu Qiushi, een van de advocaten van de groep (die lijkt op het Russische Pussy Riot) is het een veeg teken dat de vrouwen sinds hun aanhouding op 6 maart nog steeds in isolement worden gehouden. De politie zoekt in de metropolen ook naar sympathisanten van het vijftal, dat voor Chinese begrippen brutale, vaak humoristische acties voert tegen seksuele intimidatie, ongelijkheid in het onderwijs en het bedrijven.

Mocht er een proces komen – en dat vreest behalve de advocaat ook Human Rights Watch in New York – dan riskeren Li Tingting (26), Wei Tingting (26), Wang Man (25), Zheng Churan (25) en Wu Rongrong (30) straffen van maximaal vijf jaar cel wegens ‘ruzie zoeken, moeilijkheden veroorzaken en het veroorzaken van sociale instabiliteit’. Twee van hen zouden kampen met gezondheidsproblemen in de cel. Een van de andere advocaten van de vijf, Liang Xiaojun, is overigens optimistischer en hoopt op vrijlating: „Zij hebben geen misdaad gepleegd, er is geen enkel bewijs.”

Daags voordat de jonge vrouwen in de metro van Beijing, Shanghai en Guangzhou folders en stickers wilden uitdelen tegen mannen die in het openbaar vervoer vrouwen bepotelen, werden zij gearresteerd. Dat de vijf – in tegenstelling tot zeven andere arrestanten – niet worden vrijgelaten, is volgens Feng Yuan, een van China’s bekendste feministische schrijfsters, achteraf gezien geen verrassing. „Zij zijn sinds 2012 heel succesvol in het aankaarten van man-vrouwkwesties en het uitlokken van felle discussies”, aldus Feng. „Ik beschouw hen als de kern van een nieuwe generatie moderne, onafhankelijke activisten.”

Vermoedelijk beschouwen de altijd argwanende autoriteiten ze als een mogelijk risico, omdat zij heel bedreven zijn in het organiseren van vrijwilligers buiten de staatskanalen om en bovendien in de sociale media veel lastig te censureren aandacht krijgen.

Met name Wei Tingting, maakster van de Chinese Vaginamonologen, en Wu Rongrong kwamen enkele jaren geleden in het Chinese en internationale nieuws met hun video’s en fotoseries tegen seksueel geweld in het huwelijk. Foto’s van hun naakte lichamen met afdrukken van rode mannenhand gingen de hele wereld over. Ronduit hilarisch waren dit jaar hun wc-acties. Door mannen-wc’s in stations en in kantoorgebouwen te bezetten, wilden zij protesteren tegen het gebrek aan faciliteiten voor vrouwen.

De groep verzet zich ook tegen de toenemende ongelijkheid tussen de seksen op kantoren en in fabrieken. Met de economische liberalisering is ook de strikte gelijkheid voor de wet onder druk komen te staan. Lonen van vrouwen stagneren al jaren, die van mannen stijgen mee met de groei van de economie. Hoewel 73,5 procent van de Chinese vrouwen werkt, zijn kapitaal, huizen en bedrijven overwegend in handen van mannen. Slechts 2 procent van de Chinese vrouwen heeft een leidinggevende positie, in de top-100 van miljardairs staan slechts acht vrouwen. Of zoals een van de opgepakte vrouwen, Zheng Churan, het formuleert: „In het verleden hadden vrouwen op tv een stoer imago, nu zijn het vrouwen met grote borsten die het huis schoonmaken en zij worden gezien als gold diggers.” Bedrijven worden niet bestraft voor seksediscriminatie. Advertenties vragen openlijk naar mannen en ‘aantrekkelijke’ vrouwen.

Ook in de leidinggevende organen van de partij zijn vrouwen ondervertegenwoordigd. In het 3.000 personen tellende Centraal Comité zitten 150 vrouwen; van de 25 leden van het Politbureau zijn er twee vrouw.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken liet zondag weten dat „geen enkel ander land het recht heeft te vragen om de vrijlating van Chinese onderdanen als deze volgens de wet worden behandeld”.