Geweldig platform, met alle gebreken

Het Europese hockeytoernooi voor clubteams eindigt met spectaculaire finale en chaotische toegift.

Rashid Mehmood stuit op Moritz Fürste. Foto ANP

Eigenlijk had hij als een dolblije coach een ererondje moeten lopen langs de volle tribune. Maar een half uur nadat Oranje Zwart voor het eerst de Euro Hockey League had gewonnen, na een zinderende finale tegen UHC Hamburg, kwam de stoom nog uit de oren bij Michel van den Heuvel. Een bizarre serie van 22 shoot-outs, eindeloze videoraadplegingen en zelfs een strafbal binnen de shoot-outs hadden zijn geduld tot de allerlaatste druppel op de proef gesteld. „Dit kan echt niet”, stamelde hij. „Verschrikkelijk, deze kwats, respectloos naar de hockeyers.”

‘De kraamkamer van het hockey’ wordt de Euro Hockey League (EHL) vaak genoemd. Die eretitel dankt het evenement aan alle innovaties die dankzij deze Europese clubcompetitie zijn weg naar de sport hebben gevonden, van de ‘self pass’ tot de videoscheidsrechter.

Na acht edities is de EHL, opgezet om het hockey in Europa verder te ontwikkelen, geliefd onder de spelers. Ook Van den Heuvel roemt het toernooi als een „geweldig platform met een fantastische ambiance” – clubhockeyers spelen zelden voor vijfduizend toeschouwers, zoals de afgelopen week in Bloemendaal. „Hier speel je voor.” Volmaakt is het concept nog niet, zo bleek gisteren. De spectaculaire finale eindigde met een chaotische toegift waarin bijna elke shoot-out ontaardde in een minutenlange onderbreking voor het oordeel van de videoscheidsrechter. „Absurd dat het zo lang duurt”, brieste Van den Heuvel. „Drie minuten wachten of je wel of niet gewonnen hebt.”

In de marge

Het Europese toernooi is bedoeld om het hockey over het continent te verspreiden, maar sportief en commercieel is de basis nog altijd wankel. Hockey is groot in Nederland en Duitsland, in andere landen leeft de sport vaak in de marge. Niet voor niets werden tot nu toe alle acht eindrondes in hetzelfde land gehouden – alleen Nederland staat garant voor volle tribunes. En ook al is met name het Belgische hockey bezig aan een indrukwekkende opmars, sportief gezien is verder nog weinig ontwikkeling zichtbaar: de acht titels gingen tot nu toe, gelijkelijk verdeeld, allemaal naar clubs uit Nederland en Duitsland.

Toch is de Europese hockeyfederatie (EHF) tevreden over de ontwikkeling van het toernooi. „De televisie heeft het hockey ontdekt”, zegt de Nederlandse EHF-voorzitter, Marijke Fleuren. „De finale werd live uitgezonden door Eurosport, op Sport 1 in Duitsland en door de NOS. Dat is echt anders dan acht jaar geleden.”

Opmerkelijk genoeg werd vrijdag wel het schema van de halve finales aangepast om er zeker van te zijn dat de NOS de finale live zou uitzenden. Tegen het oorspronkelijke schema in werden Bloemendaal en Oranje Zwart afgelopen vrijdag aan elkaar gekoppeld, zodat in elk geval één Nederlandse club in de finale zou staan. „Dit is een toernooi met een commercieel oogmerk”, zegt Fleuren. „Als het voor de televisie belangrijk is dat we het wedstrijdprogramma omdraaien, dan doen we dat. De NOS wil graag dat er een Nederlandse club in de finale staat.”

Tv-deals

De EHL is nu nog afhankelijk van dergelijke tv-deals, want winstgevend is het toernooi niet. Deelnemende clubs, ook uit Polen, Rusland, Spanje, Engeland en Oostenrijk, betalen in de EHL hun eigen reis- en verblijfkosten. Ook het prijzengeld is uiterst bescheiden: 10.000 euro voor de winnaar, 7.500 voor de verliezend finalist, 5.000 euro voor de nummer drie. „Maar straks krijgen we wel een biertje”, lacht international Bob de Voogd, matchwinner voor Oranje Zwart.

Toch is het optimisme groot, in EHL-kringen. „Ik ben supertrots op wat er staat”, zegt Fleuren. „We komen echt in de volgende fase: landen als Ierland, Frankrijk en Oostenrijk gaan aansluiten, we zien een kentering bij de televisie. Ik denk dat het nog één jaar lastig wordt om het allemaal rond te krijgen. Maar als we die verbreding erdoor krijgen verwacht ik dat het concept volwassen is geworden.”

Daarbij wordt de hulp ingeroepen van een kenner op dit gebied: de nieuwe voorzitter van de EHL is Hans Erik Tuijt, tevens directeur global sponsoring bij Heineken. Voor hem is winstgevendheid niet de eerste gedachte. „Zo’n toernooi moet groeien, er moet beleving komen. De Olympische Spelen waren tot 1984 ook commercieel een moeilijk verhaal.”

Het hockey zal zich daarvoor moeten verbreden in Europa, weet Tuijt. Volgend jaar spreidt de EHL zijn vleugels uit, met voor het eerst een finale buiten Nederland – in Barcelona, het hockeybolwerk van Spanje. Tuijt: „De ambitie is om de finales straks in grote stadions in grote Europese steden te gaan spelen, zoals Berlijn, Hamburg of Londen.”