De brainstorm is dood. Leve de (online) brainstorm!

Beeld iStock

Gele, blauwe en groene post-its met slecht leesbare ideeën. Maar drie minuten de tijd krijgen voor het bedenken van die ene geniale oplossing. En dan is er nog die ene collega die áltijd meteen het hoogste woord heeft. De groepsbrainstorm is dood.

Maar: leve de groepsbrainstorm! Het kan wél effectief zijn. Bijna zeven op de tien deelnemers heeft betere ideeën als een brainstorm niet in een vergaderzaal of “op de hei”, maar gewoon achter zijn computer plaatsvindt. Vooral bij grote groepen vanaf 8 personen is er veel verschil.

Voor wie nog overtuigd moet worden: gewone groepsbrainstormsessies zijn vaak niet effectief.

De online brainstorm werkt als volgt: iedereen krijgt een opdracht in beeld en voert zijn ideeën in, bijvoorbeeld via een website als GroupMap. Deze komen later geanonimiseerd in beeld bij alle collega’s, die ze anoniem kunnen aanvullen. Alle ingevoerde ideeën worden bewaard.

Tomas Chamorro-Premuzic, hoogleraar Business Psychology op University College London (UCL), geeft in een blog op de Harvard Business Review website drie redenen waarom een groepsbrainstorm online wél kan werken. Hij baseert zich onder meer op een meta-analyse van meerdere psychologische onderzoeken.

1. Geen blokkerende collega’s

De dominante collega, handig als er knopen moeten worden doorgehakt, maar niet als er creatieve ideeën moeten worden bedacht. Voor je het weet neemt hij de sessie over en worden stillere werknemers geblokkeerd. Of houden mensen zich in, omdat ze niet uit de toon willen vallen. Daar heb je online minder last van.

2. Anoniem = beter

De anonimiteit zorgt ervoor dat deelnemers zich vrijer voelen. Maar ze worden wel beoordeeld, wat cruciaal is.

3. Meer ruimte voor creatieve geesten

En dan is er nog de diversiteit. Omdat je niet zo vroeg in het proces weet wat anderen doen, zakken de creatiefste collega’s niet terug naar het gemiddelde niveau van de groep, schrijft Chamorro. Nog een voordeel: alle ideeën worden sowieso geregistreerd en opgeslagen. Ook die van de stille stagiair.

Toch is het aanbod van online brainstormprogramma’s in Nederland niet groot. Eric Pieters, directeur van Micanti, dat vorig jaar een innovatieprijs van de Kamer van Koophandel won, gebruikt in zijn bedrijf in plaats daarvan programma iThoughts. Pieters:

“Soms brainstormen we nog met een bord, maar het voordeel van een app is dat je ongelimiteerd kunt uitbreiden. Je kunt daardoor veel gekker doen. Het zet mensen aan tot denken, om hun ideeën helder te maken.”

Het aanbod van dit soort mindmapprogramma’s is aanzienlijk groter dan de software waar Chamorro op doelt. Stormboard bijvoorbeeld werkt aardig. Maar je kunt ook Mindmeister, Xmind, Bubbl.us of een van de vele andere apps gebruiken.

Wat is de kritiek?

Allereerst moet je zo’n sessie wel doen met mensen die in staat zijn goede ideeën te genereren. En bij ongeveer drie op de tien deelnemers zorgt juist een normale brainstorm voor betere resultaten. Zo zegt Marcel van Helmond van Brainstormnet dat hij online brainstorms als minder diepgaand ervaart: “Het is veel moeilijker om deelnemers op elkaar te laten reageren dan in het echt.”