‘Honderden kinderen in Nederland jaarlijks ziek gemaakt door ouders’

Jaarlijks zijn mogelijk honderden kinderen in Nederland het slachtoffers van ouders die aan het syndroom van Münchhausen by proxy lijden. Bij deze ziekte maakt meestal de moeder haar kind opzettelijk ziek of praat zij het een ernstige aandoening aan. Volgens de Vereniging van Vertrouwensartsen faalt de aanpak van dit probleem.

De Stadspoli in Maastricht. Foto EPA / Vincent Jannink

Jaarlijks zijn mogelijk honderden kinderen in Nederland het slachtoffers van een of twee ouders die aan het syndroom van Münchhausen by proxy lijden. Bij deze ziekte maakt meestal de moeder haar kind opzettelijk ziek of praat zij het een ernstige aandoening aan. Volgens de Vereniging van Vertrouwensartsen faalt de aanpak van dit probleem.

Dat meldt het programma Brandpunt Reporter in een uitzending die vanavond op tv te zien is. Volgens de officiële cijfers worden in Nederland ieder jaar gemiddeld zestig kinderen ziek gemaakt door een ouder. Vertrouwensarts Anne-Marie Raat van Veilig Thuis in Utrecht denkt echter dat de werkelijke omvang veel groter is:

“Er is sprake van enorme onderrapportage. Ik denk dat het werkelijke aantal slachtoffers tien keer zo hoog ligt. Er is heel veel dat wij niet zien.”

Onderzoeken, operaties en rolstoelen

Münchhausen by proxy kan zich op tal van manieren uiten. Vaak worden kinderen vergiftigd met medicijnen, waardoor ze in het ziekenhuis terechtkomen. Daar ondergaan ze ingrijpende onderzoeken en soms zelfs operaties. Enkelen belandden zelfs in een rolstoel, terwijl ze kerngezond waren.

Vaak hebben artsen niet in de gaten dat ze worden gemanipuleerd door een ouder met Münchhausen by proxy. Zij herkennen het werkelijke probleem bijna nooit. Dat komt onder meer door de manier waarop artsen worden opgeleid. Kinderarts in het AMC Rian Teeuw:

“Wij zijn getraind om ouders te geloven, dat ze het beste met hun kinderen voor hebben. Als je ontdekt dat je bent bedrogen, voel je je een mede-mishandelaar.”

Daders meestal niet gestraft

De daders komen meestal ongestraft met de kindermishandeling weg, zo blijkt uit onderzoek van Brandpunt Reporter. Het Openbaar Ministerie kan het opzettelijk ziek maken meestal namelijk moeilijk bewijzen. Dat leidt tot het seponeren van zaken of vrijspraak, waarna het kind weer bij de daders komt te wonen - met alle gevolgen van dien. “In veertig procent van die zaken wordt het kind dan opnieuw slachtoffer”, aldus vertrouwenskinderarts Patries Worm in de uitzending.

Op verzoek van de vertrouwensartsen hebben het ministerie van Volksgezondheid en het OM een werkgroep opgericht die de problemen in kaart moet brengen. De werkgroep gaat landelijke richtlijnen opstellen om mishandelde kinderen eerder in beeld te krijgen en om zaken beter te kunnen aanpakken. Over twee maanden komt de werkgroep voor het eerst bij elkaar.