Deeltjesversneller CERN na twee jaar weer in gebruik genomen

Het deels gemoderniseerde interieur van de LHC Foto Adam Warzawa

Na twee jaar stil te hebben gelegen is vandaag de grootste en krachtigste deeltjesversneller ter wereld weer opgestart. Dat heeft de Europese Organisatie voor Nucleair Onderzoek (CERN), die de Large Hadron Collider (LHC) bedient, zondag laten weten.

Het herstarten van de deeltjesversneller luidt het begin van een tweede reeks aan onderzoeken in nieuwe natuurkundige vakgebieden in. De LHC bestaat onder meer uit een tunnel van 27 kilometer lang, waar vandaag een protonenbundel doorheen schoot. De deeltjesversneller ligt aan de Frans-Zwitserse grens.

Twitter avatar CERNpress CERNpress [Press Release] Proton beams are back in the LHC http://t.co/OMgJ6w84Cr #RestartLHC http://t.co/rdTsuCkWLk

Wetenschappelijke doorbraken

De komende dagen testen ingenieurs alle systemen voordat de energie die de tunnels ingestuurd wordt opgevoerd wordt. De afgelopen twee jaar werd de deeltjesversneller gerepareerd en verbeterd om de energiecapaciteit te verhogen. Dit biedt meer mogelijkheden voor het doen van nieuw onderzoek en voor het onder de loep nemen van oude wetenschappelijke theorieën.

De wetenschappelijke wereld is in euforische stemming vanwege het herstarten van de LHC. De eerste reeks onderzoeken en experimenten die met de deeltjesversneller werden uitgevoerd leidden tot belangrijke wetenschappelijke doorbraken. Zo werd het bestaan van het Higgs-boson (ook wel bekend als het Godsdeeltje) bevestigd dankzij de LHC. De ontdekker van het boson, de inmiddels 85-jarige Peter Higgs, kreeg hier in 2013 de Nobelprijs voor de Natuurkunde voor.

Donkere materie en supersymmetrie

De nieuwe serie onderzoeken die nu van start gaat zal zich vooral toespitsen op het opdoen van meer kennis van donkere materie en supersymmetrie. Natuurkundigen schatten dat zo’n 96 procent van het universum bestaat uit donkere materie en donkere energie, hoewel die volledig onzichtbaar zijn. Supersymmetrie betoogt dat ieder elementair deeltje een zogenaamde ‘superpartner’ zou hebben. De theorie zou tot een uitbreiding kunnen leiden van het huidige standaardmodel voor elementaire deeltjes.

Maar de volgende onderzoeksresultaten laten nog even op zich wachten. Het zal nog minstens twee maanden duren voordat botsingen van deeltjes (miniversies van de oerknal die leidde tot het ontstaan van het universum) weer kunnen worden uitgevoerd. Daarna kost het nog zeker een jaar voor de eerste betrouwbare onderzoeksresultaten kunnen worden verwacht.

Lees ook in NRC Handelsblad: Kerndeeltjes als katalysator van de wereldvrede (€)