Carnaval van roeien en zooien. En Skadi wint

Hij staat nog wat na te druipen. Piemelnaakt, alleen een blauwgrijze stropdas om. De temperatuur van het water? „IJskoud!”. Maar het kan Jasper Klasen, eerstejaarsstudent geneeskunde in Rotterdam, even niets schelen. Skadi, zijn roeivereniging, heeft zojuist de Varsity gewonnen. En een overwinning in de Race der Oude Vieren is nu eenmaal de hoogste prijs die een studentenvereniging kan winnen. Zo wordt dat gevoeld, zo is dat altijd geweest sinds in 1878 het Leidse Njord en de Delftse roeivereniging Laga het tegen elkaar opnamen, naar het voorbeeld van de jaarlijkse boat race tussen Oxford en Cambridge in Engeland. „Dit is geen boerenkoolwedstrijd”, had Nico Rienks, roei-icoon en tweevoudig winnaar van olympisch goud, vooraf geschetst. „Alle toppers weten van elkaar wie de Varsity heeft gewonnen”. Zelf won hij hem in 1989 met Okeanos. „De worsten en koteletten vlogen me om de oren”. Want ook dat is de Varsity: de rivaliteit tussen de fans wordt vaak met moddergooien beslecht.

Geheel volgens de traditie is Jasper met wel honderd fans naakt het Amsterdam-Rijnkanaal ingesprongen om met de ‘Oudste’ het feest van de overwinning te vieren. De mannen naakt met alleen de verenigingsstropdas om, de vrouwen in slip en bh. De reddingsbrigade waakt nauwlettend voor onderkoeling. „Wat een feest”, blauwbekt Jasper, terwijl hij zich met een handdoek afdroogt. Zelf heeft de 18-jarige student meegedaan in het voorprogramma, bij de ‘overnaadse vier’. „Zevende geworden, maar dat mag de pret niet drukken”. Het is feest vanavond in Rotterdam om de overwinning van de ‘gouden blikken’ te vieren. De ‘kroegjool’ is een van de tradities waarmee de Varsity is omgeven. Het is op Eerste Paasdag alweer de 132ste editie. De Varsity is zelfs bekroond tot Immaterieel Cultureel Erfgoed. In de marge van alle luidruchtigheid worden zondag daarvoor de handtekeningen gezet.

De Varsity is sport op het scherp van de snede en corporaal carnaval ineen. Er wordt geroeid, gelachen en gedronken. Op het water van het Amsterdam -Rijnkanaal bij Houten strijden verenigingsploegen in wel tien nummers om de hoogste eer, in de hospitalitytenten op de oever halen oud-kampioenen herinneringen op. Een deel van het publiek – volgens de organisatie zijn er vijfduizend toeschouwers – heeft zich opgetuigd met beduimelde verenigingsjasjes, strooien hoedjes en wandelstokken.

Iedereen wacht op het gevecht tussen de Oude Vieren, het hoogtepunt van de dag. Een race tussen de beste verenigingsroeiers, inclusief stuurman of stuurvouw. Het Rotterdamse Skadi verslaat in het laatste deel van het drie kilometer lange parcours Nereus en Njord , twee grootmachten in het studentenroeien. Het Amsterdamse Nereus won de Varsity al veertig keer, Njord ‘21,5’ en Skadi acht keer.

De nationale elite ontbreekt in dit pre-olympische jaar. Alleen het Utrechtse Triton, dat na 48 jaar wel weer eens wil winnen, heeft een topper aan boord: oud-wereldkampioen Kaj Hendriks, een van de roeiers van de nieuwe Holland Acht die volgend jaar op de Spelen van Rio prijzen hoopt te winnen. „Kaj heeft gratie van de bondscoach gekregen”, grapt Govert Viergever, roeier van Nereus en ook kansrijke kandidaat voor de Holland Acht. Zelf heeft hij van de Varsity afgezien om zich helemaal op de nationale Acht te richten. „Ik had er niet aan moeten denken om mee te doen. Er gaat zoveel energie zitten in trainingen, plechtigheden en diners.” Zelf won de 25-jarige student Sport, Management en Ondernemen vorig jaar de Varsity, voor de tweede keer. „De race winnen betekent eeuwige roem. Je eigen haakje aan de kapstok in de kleedkamer. De druk van de vereniging om te winnen is groot. Als je wint, ben je een held. De Varsity blijft een bijzondere uitdaging. Drie kilometer op het water van het Amsterdam-Rijnkanaal, dat niet voor het roeien is gemaakt.”.

Viergever, in een rood Nereusjasje gestoken, vindt dat de traditionele race wordt bedreigd door een overdaad aan regels en bewaking. „De Varsity heeft zijn eigen gezicht. Het dreigt een beetje een toeristisch festival te worden. Het succes van de wedstrijd is dat alles kan. Roeien en een beetje zooien, daar moet het om blijven gaan.”

Voor de roeisport is de Varsity belangrijk, zeggen de oud-gedienden. „Als de Varsity er niet was geweest, dan zou roeiend Nederland op een veel lager peil staan dan nu”, zegt Berend Brummelman (72), oud-toproeier en lid van de Oude Vier van Triton die in 1967 de laatste keer won. „Het studentenroeien wordt hier gevormd.”

Ondanks de hulp van Kaj Hendriks heeft de Utrechtse vereniging opnieuw geen prijs. Niet iedereen is daar rouwig om. „Ach”, relativeert een medewerkster van de Varsity, „wij van Triton leveren veel mensen om de dag te laten slagen. Als we hadden gewonnen had zo’n beetje de hele organisatie in het water gelegen”.

Om zes uur is het Amsterdam-Rijnkanaal weer van de scheepvaart. Op de oever glinsteren duizenden plastic bierbekers in de harde middagzon. De grijzende passagiers van cruiseschip Bellevue glijden er verbaasd langs.