‘Regering wist dat Antonov werd neergeschoten met Russische raket’

Archieffoto van een Oekraïens Antonov-vrachtvliegtuig, dat drie dagen voor de crash met MH17 in Oost-Oekraïne werd neergeschoten door een Russische raket. Foto EPA / Sergei Dolzjenko

De Nederlandse regering wist drie dagen voor de crash van de MH17 dat een vrachtvliegtuig van het Oekraïense leger op grote hoogte uit de lucht was geschoten met Russisch legermaterieel. Dat blijkt uit het verslag van een Nederlandse diplomate die op 14 juli 2014 bij een briefing van de Oekraïense regering over de veiligheidssituatie in het land was.

Het verslag van de diplomate is in het bezit van het radioprogramma Argos, dat het vanmiddag openbaar heeft gemaakt. Het kabinet weigerde tot nu toe het verslag te openbaren, ondanks herhaaldelijke verzoeken van de Tweede Kamer daartoe.

Over de oorzaak van het neerstorten van het Oekraïense vrachtvliegtuig drie dagen voor de ramp met MH17 meldde het kabinet eerder dat al wel dat het vliegtuig was neergehaald door een raket. Uit het verslag blijkt dat de regering ook wist dat het toestel met Russisch legermaterieel uit de lucht moet zijn geschoten. De diplomate schrijft:

De Antonov kan alleen met Russisch materieel of door Russische eenheden zijn beschoten, aangezien separatisten zelf niet over dit soort anti-aircraft-wapens beschikken.

Briefing: ‘kritieke en gevaarlijke situatie’

Om het verslag van de briefing in Kiev was eerder veel te doen omdat veel partijen in de Tweede Kamer zich afvroegen of het kabinet naar aanleiding van de briefing niet meer maatregelen had moeten nemen. De diplomate kreeg van de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken te horen dat er een “kritieke en gevaarlijke situatie” in Oost-Oekraïne was ontstaan. Het neerhalen van het vrachtvliegtuig met een raket noemde de minister “het meest recente voorbeeld” daarvan.

Naar aanleiding van de briefing verhoogde de Nederlandse regering de minimale vlieghoogte boven Oekraïne naar 9,7 kilometer. In de Kamer klonk na de ramp met MH17, waarbij 298 mensen om het leven kwamen, de vraag of de regering luchtvaartmaatschappijen niet had moeten verbieden over Oost-Oekraïne te vliegen.

Meer duidelijk over betrokkenheid Rusland

De afgelopen dagen werd meer duidelijk over de mogelijke betrokkenheid van Rusland bij de crash van MH17. Een van de personen die volgens het Nederlandse OM mogelijk betrokken was bij het neerhalen van MH17, is door Oekraïne herkend als een Russische inlichtingenofficier, meldde NRC woensdag. Het is de eerste concrete aanwijzing dat de Nederlandse justitie rekening houdt met betrokkenheid van hoge Russische (ex-)militairen.

Wanneer een directe lijn tussen de crash van MH17 en Rusland wordt vastgesteld, zit hetkabinet met een probleem, schreef onze parlementair redacteur Mark Kranenburg gisteren in NRC (€):

Vanaf de dag van de crash is gezegd dat de schuldigen zullen worden opgespoord en voor het gerecht gebracht. Dan moet Nederland Moskou aanspreken en zijn de diplomatieke en economische betrekkingen in het geding. Nederland is een van de grootste handelspartners van Rusland en een van de grootste investeerders in het land.

Lees ook: ‘In deze video is Petrovski een held in plaats van verdachte neerhalen MH17’.