Kranten in het nauw

Documentaires over de dramatische transitieperiode die kranten op dit moment beleven worden overal gemaakt. Maar zelden geeft een redactie zo ruimhartig toegang tot pijnlijke discussies en spannende besprekingen over scoops en missers als de Deense boulevardkrant Ekstra Bladet.

Tv-recensent Hans Beerekamp selecteert elke week twee documentaires van NPO Doc die de moeite waard zijn. Het gaat om de beste documentaire die de afgelopen week op een van de NPO-zenders in première ging en een wat oudere documentaire die op een of andere manier commentaar levert op de eerste. Meediscussiëren? #NRCdoc.

Door Hans Beerekamp

Documentaires over de dramatische transitieperiode die kranten op dit moment beleven worden overal gemaakt. Maar zelden geeft een redactie zo ruimhartig toegang tot pijnlijke discussies en spannende besprekingen over scoops en missers als de Deense boulevardkrant Ekstra Bladet.

Daarbij zal het geholpen hebben dat regisseur Mikala Krogh de buurvrouw was van hoofdredacteur Poul Madsen; ook Kopenhagen is een kleine stad.

De VPRO vertoonde afgelopen week in 2DOC de korte televisieversie (52 minuten) van de op festivals 95 minuten durende vlieg-op-de-muurdocumentaire The Newsroom: Off the Record (2014). Daarin volgen we zeer exact de manmoedige pogingen van de krant (zo te zien meer Bild dan Telegraaf) om de spectaculaire oplagedaling te stoppen. Dat lukt niet erg, ook al biedt uiteindelijk een onlineversie, met opinievideo’s van lezers en soft porno, enig soelaas.

De fanatieke betrokkenheid van de krant bij twee Deense gijzelaars van Somalische piraten leidt uiteindelijk tot een berisping door de Raad voor de Journalistiek. En meer kranten verkochten ze er nauwelijks mee, in tegenstelling tot een editie gewijd aan overmatige declaraties door een politicus.

Krogh maakte er enerverende, levende cinema van. Dat kan niet gezegd worden van de Nederlandse reportagereeks Iedereen Journalist (John de Zwart, 2013), waarin oud-hoofdredacteur van HP Magazine Henk Steenhuis zijn collega’s bevraagt over het missen van heel wat boten.

Er komt veel aan bod, dat de universele problemen van papieren dagbladen kenmerkt. Steenhuis is wat pessimistisch in zijn inschatting van de digitale competenties van de collega’s, maar de reeks geeft een essentiële aanvulling op de Deense bevindingen.

Het vermoeden rijst dat Ekstra Bladet een moedige, maar niet zo heel goede krant is, die een jonge stagiaire laat aanbellen bij de ouders van een dodelijk verongelukt kind.

Over de makers

Mikala Krogh (Denemarken, 1973) studeerde in 2001 af aan de Deense filmschool. Maker van observerende documentaires over doorgaans ernstige onderwerpen: Everything Is Relative (2008), A Normal Life (2012). Buurvrouw van hoofdredacteur Poul Madsen.

John de Zwart (1960) was onder meer verslaggever bij NOS Panoramiek, eindredacteur van de VPRO, hoofdredacteur van AT5. Nu directeur-mede-eigenaar van Brandsview, een bedrijf dat videocontent aan bedrijven levert.

Lees ook in NRC Handelsblad: Krant koopt door piraten gegijzelde matrozen vrij (€) en Vernieuwing komt van mannen met paardenstaarten (€)