In de schaduw van de Vliegende Huisvrouw

foto anp

Gerda van der Kade-Koudijs was als sprintster bijna net zo goed als haar tijdgenote Fanny Blankers-Koen, door de internationale atletiekfederatie IAAF uitgeroepen tot Atlete van de 20ste Eeuw. Bijna, maar net niet. Daardoor werd de onlangs overleden voormalige atlete gepositioneerd in de schaduw van de Vliegende Huisvrouw. Dat zinde haar allerminst.

Van der Kade-Koudijs had haar trots. Ze verlangde meer respect voor haar prestaties want die logen er ook niet om. Ze werd in 1946 in Oslo al Europees kampioen verspringen en maakte op dat toernooi met haar rivale deel uit van de gouden estafetteploeg op de 4x100 meter. Twee jaar later, op de Olympische Spelen in Londen, was Van der Kade-Koudijs als derde loopster opnieuw een onmisbare schakel in de estafetteploeg, die olympisch kampioen werd en Blankers-Koen met een reeks van vier gouden medailles eeuwige roem bracht.

De flegmatieke Rotterdamse Van der Kade-Koudijs had het niet zo op de egocentrische Amsterdamse Blankers-Koen, die het op de Olympische Spelen bestond de ochtend voor de series van de estafette in de Londense binnenstad te gaan winkelen. Om een regenjas te kopen! Een half uur voor de eerste start kwam de grand dame stadion Wembley binnengerend.

Het estafettegoud vergoedde voor Van der Kade-Koudijs enigszins de gemiste medaille bij het verspringen. Daar kwam ze met een sprong van 5,57 meter zegge en schrijve een halve centimeter tekort voor het brons. Maar alle credits kreeg Blankers-Koen, de ster van de Spelen. „We deelden natuurlijk in de vreugde, maar toch meer als decor”, zou Van der Kade-Koudijs later zeggen, mede namens de twee andere loopsters Xenia Stad-De Jong en Nettie Witziers-Timmer.

Haar wraak was zoet. Na de Spelen weigerde ze categorisch nog als lid van de estafetteploeg op te draven voor welke samenkomst ook. In de Blankers-Koen-biografie Een koningin met mannenbenen van journalist Kees Kooman zegt ze daarover: „Ik houd niet zo van terugkijken. We moeten verder in het leven. Achteraf heb ik van de anderen gelijk gekregen. Hoe verder we van ‘Londen’ afstonden, hoe minder onze namen werden genoemd.”

In 1963, na de geboorte van haar tweede dochter, stopte ze met atletiek. Op haar erelijst prijken naast Europees en olympisch goud negentien medailles bij Nederlandse kampioenschappen en met de estafetteploeg drie verbeteringen van het wereldrecord. Van der Kade-Koudijs overleed op 20 maart in haar woonplaats Almelo.