Chinese ‘tijger’ Zhou voor de rechter

Zhou Yongkang, die als chef van het staatsveiligheidsapparaat jarenlang een van de machtigste mannen van China was, is vrijdag formeel aangeklaagd wegens corruptie, machtsmisbruik en het laten lekken van staatsgeheimen naar het buitenland. Afgelopen december werd hij al gearresteerd en uit de partij gezet. Het proces tegen hem zal worden gevoerd in de noordelijke havenstad Tianjin.

Zhou (72) is de hoogste Chinese functionaris die wegens corruptie wordt vervolgd sinds het uitroepen van de Volksrepubliek in 1949. Sinds zijn aantreden als partijleider in november 2012 heeft president Xi Jinping van China onderstreept dat corruptie in het land niet langer zal worden getolereerd. Hij heeft gezegd dat niet alleen corrupte ‘vliegen’ maar ook corrupte ‘tijgers’ – hoge functionarissen – moeten worden aangepakt.

De Communistische Partij meldde in juli vorig jaar al dat er een onderzoek naar Zhou was ingesteld, tot in Afrika en Canada aan toe. Bij zijn arrestatie in december pakte het staatspersbureau Xinhua vervolgens uit met allerlei smeuïge details. Zo zou Zhou zijn macht hebben misbruikt om „familieleden, maîtresses en vrienden winsten te bezorgen, ten koste van de staat”. Ook zou hij staats- en partijgeheimen hebben gelekt.

Zhou, die in 2002 werd benoemd tot minister van staatsveiligheid, leidde het veiligheidsapparaat op een zeer intimiderende manier. De al tijd zuur kijkende Zhou begon zijn carrière in de olie-industrie en werd in 1998 topman van het Chinese staatsolieconcern CNPC. In die positie had hij toegang tot veel geld. In 2012 ging hij met pensioen als minister.

Critici menen dat president Xi Jinping op neomaoïstische wijze afrekent met rivalen om zijn eigen macht te versterken. Zhou zou in 2012 tegen zijn promotie tot partijleider zijn geweest. Anderen prijzen de inspanningen van Xi om de corruptie in China te bestrijden. In december 2013 werd een zoon van Zhou gearresteerd, ook op beschuldiging van corruptie.