Ze willen ons monddood maken, zeggen de splinters

Afgesplitste fracties in de Tweede Kamer reageren furieus op de plannen om hun rechten in te perken.

Een plaagstreek! Hypocriet! Uitholling van democratie! De afgesplitste fracties in de Tweede Kamer hebben geen goed woord over voor de plannen om hun verworvenheden in te perken.

Deze week besloot het presidium, het dagelijks bestuur van de Kamer, om ‘zetelroof’ te gaan ontmoedigen. Met in totaal 16 fracties en 7 afgesplitste Kamerleden sinds de vorige verkiezingen vinden de meeste partijen, de VVD voorop, het zo langzamerhand welletjes. „Wij vinden zetelroof verwerpelijk, het moet worden tegengegaan”, zegt VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra.

De partijen in het presidium hebben zich unaniem geschaard achter een ambtelijke nota die de mogelijkheden daartoe verkent. Afsplitsen blijft mogelijk, want dat mag nu eenmaal van de Grondwet en de Kieswet. Maar Kamerleden die voor zichzelf beginnen zouden de status van ‘fractie’ kunnen verliezen. Op die manier krijgen ze minder spreektijd en personele en financiële ondersteuning. Afscheiding wordt zo een stuk minder aantrekkelijk, is de gedachte.

Hoewel de maatregelen pas zouden gelden na de volgende verkiezingen, reageren de huidige splinters in de Tweede Kamer unaniem afwijzend. Hun belangrijkste punt: de grote partijen willen de kleintjes monddood maken. „Dit is een slinkse poging van de grote partijen om hun macht te bestendigen”, zegt Tunahan Kuzu, die vorig jaar met Selçuk Öztürk de PvdA-fractie verliet. „Op deze manier durft geen Kamerlid meer te zeggen wat hij écht vindt. De fractievoorzitters willen van ons makke schaapjes maken die achter de grote leider aanlopen.”

Louis Bontes, die samen met Joram van Klaveren bij de PVV vertrok, gaat nog een stap verder: hij vreest een inperking van democratische rechten. „Als je minder ondersteuning en spreektijd krijg, kun je de regering minder goed controleren en dus je plicht als volksvertegenwoordiger niet meer vervullen.”

Norbert Klein (ex-50Plus) voorziet een „tweedeling in A- en B-Kamerleden. Sommige zijn straks wel, andere niet goed geëquipeerd.” Hij denkt – net als oud-PVV’er Roland van Vliet – dat het afnemen van rechten van ‘afsplitsers’ überhaupt niet gaat werken. „Die afscheidingen blijven gewoon komen, want ze zijn een gevolg van conflicten in fracties. Denk je dat Kamerleden, als de emoties hoog oplopen, erover nadenken of ze straks wel genoeg ondersteuning krijgen?”

De een- en tweepitters beschuldigen de ‘oude’ fracties ook van hypocrisie. „Toen al die PVV’ers zich afsplitsten, vond iedereen dat prachtig”, zegt Tunahan Kuzu. „Maar nu wij vertrokken zijn, willen ze ineens iets gaan doen tegen zetelroof.”