Vette vis en chemotherapie gaan niet goed samen

Een omega-3 vetzuur in vette vis kan de werking van chemotherapie verminderen. Daarvoor waarschuwen Utrechtse oncologen.

Gerookte makreel, een vette vis. Foto Thinkstock

Eet geen vette vis, zoals haring of makreel, in de dagen rond chemotherapie. Dat advies geven Utrechtse oncologen, onder leiding van Emile Voest, aan kankerpatiënten omdat een omega-3 vetzuur dat in vette vis voorkomt de werking van chemotherapie met het middel cisplatine kan verminderen. Dat effect is in proefdierstudies bij muizen gezien, en nu blijkt dat het eten van verse vis ook bij mensen de concentraties van dit potentieel interfererende vetzuur in het bloed verhoogt. De resultaten van de studie verschenen gisteren in het medisch-wetenschappelijke blad JAMA Oncology.

Vier jaar geleden hadden dezelfde Utrechtse onderzoekers al beschreven dat het vetzuur in visoliecapsules en algenpreparaten een effectieve chemobehandeling in de weg kan zitten. Op basis daarvan heeft de Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie onmiddellijk een richtlijn doen uitgaan dat kankerpatiënten in de periode dat zij chemotherapie ondergaan geen visoliepreparaten moeten gebruiken. Vette vis eten mocht toen nog wel, maar daar zet het nieuwe Utrechtse onderzoek nu ook vraagtekens bij.

Gezonde vrijwilligers die 100 gram haring of makreel aten, hadden 2 tot 8 uur na die maaltijd een piek van het omega-3 vetzuur in hun bloed. Bij de consumptie van rauwe zalm nam die concentratie een klein beetje toe, na het eten van tonijn nauwelijks. De visvetzuren verdwenen binnen een etmaal weer zo goed als geheel uit het bloed.

Het eten van vis veroorzaakt overigens een minder grote stijging van het omega-3 vetzuur in het bloed dan visoliepreparaten. Toch denken de onderzoekers dat kankerpatiënten uit voorzorg beter ook voorzichtig kunnen zijn met het eten van vette vis tijdens hun behandeling, omdat in muizen bleek dat zelfs kleine concentraties van de stof de chemotherapie kunnen hinderen.

Of vette vis daadwerkelijk kwaad kan, zou alleen een klinische proef kunnen uitwijzen, een experiment in de praktijk dus. Maar de onderzoekers vinden het onethisch kankerpatiënten te vragen daaraan mee te doen, gezien de verwachte risico’s.