‘Terroristen lieten alleen de moslims gaan’

147 studenten kwamen gisteren om bij terreuraanval op campus in Garissa. Weer faalde de Keniaanse overheid.

Een Keniaanse militair leidt een studente weg, gisteren na de terreuraanslag op de universiteit in Garissa. Een van de vijf aanvallers is volgens de politie gepakt. De vier anderen zouden zich hebben opgeblazen. Foto CARL DE SOUZA/AFP

Nog gekleed in de boxershort waarin hij wilde gaan douchen toen de terroristen toesloegen, vertelt student Jaspet Mwala over een bericht op het mededelingenbord van de universiteit van Garissa. „Er bestaat een kans op een terroristische aanslag, wees waakzaam en blijf kalm”, luidde de boodschap. „We klaagden al langer over de beperkte beveiliging van onze universiteit”, zegt Jaspet aangeslagen. „Stel je voor: slechts twee bewakers bij de poort voor de hele universiteit.” Het hete en stoffige stadje Garissa is de toegangspoort naar het noordoostelijke deel van Kenia waar al vele aanslagen van de Somalische terreurgroep Al-Shabaab plaatsvonden. Gisteren kwamen er, bij de meest bloedige terreuractie in Kenia in vijftien jaar, 147 studenten om. Net voor zonsopgang bestormden vijf terroristen de campus van de universiteit.

Een inwoner van Garissa vertelt over de telefoon hoe al dagen lang inwoners vermoedden dat zich „terroristen” in het stadje ophielden. De Britse regering scherpte onlangs haar negatieve reisadvies voor Kenia aan en waarschuwde bezoekers ondermeer niet naar Garissa te reizen.

Sinds het Keniaanse leger in 2011 in Somalië intervenieerde tegen Al-Shabaab, heeft de terreurbeweging bij wraakacties in Kenia ruim 300 burgers gedood. En toch was er nauwelijks beveiliging.

Westgate

De meest spectaculaire aanslag van Al-Shabaab was anderhalf jaar geleden op het luxe winkelcentrum Westgate in de hoofdstad Nairobi. Bij de reddingsactie na de aanslag, waarbij 67 doden vielen, raakten de Keniaanse politie en het regeringsleger onderling slaags en sloegen soldaten aan het plunderen. Kenianen pasten zich aan de terreur aan. Hun eerste reactie na een aanslag is niet zo zeer een expressie van schok, maar van verbazing dat de overheid nog steeds niet in staat is deze terreuracties te voorkomen.

Tegenwoordig gaan na aanslagen de Keniaanse tv-stations onmiddellijk in de hoogste versnelling, met verslaggevers ter plaatse en analisten en veiligheidsexperts in de studio. „Zoals ik de vorige keer al waarschuwde, wordt er nog steeds slecht samengewerkt tussen leger en politie”, zei gisteren de ene expert. Gevolgd door de andere die opmerkte: „Ik zei het al bij de vorige aanslag op een bus in Mandera waarbij Al-Shabaab 17 christelijke passagiers executeerde: ‘je kunt alleen terroristen bestrijden als je inlichtingen inwint bij de bevolking. In Garissa net als in geheel Noordoost-Kenia communiceren de autoriteiten nauwelijks met de bewoners. Het Ethiopische leger vecht net als Kenia in Somalië maar Al-Shabaab slaagt er niet in om in Ethiopië wraakacties uit te voeren.”

Klungelig

Pas een jaar na de klungelige reddingsactie bij Westgate ontsloeg president Uhuru Kenyatta de hoofden van verscheidene veiligheidsdiensten en de minister van Binnenlandse Veiligheid. Daarom keken Kenianen gisteren nauwgezet of zich in Garissa een professioneler scenario ontrolde. Er was een gezamenlijk commandocentrum van leger en politie en beide armen van het veiligheidsapparaat deden geen tegenstrijdige uitspraken. Maar ze konden niet voorkomen dat Al-Shabaab slaagde in haar opzet: zoveel mogelijk mensen vermoorden.

„Bij het begin van hun actie schoten ze op iedereen”, vertelden studenten. Een vrouw zei dat ze blootsvoets over de prikkeldraadomheining ontsnapte. „Later gingen ze van deur tot deur en lieten ze alleen de moslims gaan.” Een woordvoerder van de terreurgroep zei gisteren in Somalië dat iedereen zou worden gedood „die tegen Al-Shabaab is”. Dat betekende dat iedere niet-moslim werd doodgeschoten.