Jezus aan ’t kruis slingert door de nauwe straten

Een urenlange processie in het Siciliaanse dorpje Randazzo vormt het hoogtepunt van de vieringen die voorafgaan aan Pasen. Het dorp bereidt zich wekenlang voor, en dat al eeuwen.

Een beeld van Jezus wordt van de muur gehaald in de kerk. Om op een ander kruis bevestigd te worden, dat tijdens de processie gedragen wordt door dertig man.

Wekenlang hebben de inwoners van het Siciliaanse dorpje Randazzo zich erop voorbereid: de jaarlijkse processie op Goede Vrijdag. De drie religieuze broederschappen hebben vergaderd, de kinderen zijn geïnstrueerd over het personage dat ze moeten uitbeelden, de mannen die de zware beelden van de gekruisigde Christus en de treurende Maria door de straten moeten dragen, hebben getraind, de vrouwen uit het zangkoor hun liederen gerepeteerd.

Zo gaat het al eeuwen in dit dorp aan de voet van de Etna, op de noordelijke helling – veel gebouwen die de zware bombardementen na de geallieerde invasie in 1943 hebben overleefd, zijn van donkere lavasteen gemaakt. Van heinde en ver komen mensen kijken. De processie op vrijdagavond is het hoogtepunt van een week vol kleinere processies en andere plechtigheden. De klepels van de kerkklokken zijn in doeken gewikkeld: de klokken gaan pas weer luiden als, in de Paasnacht, de verrijzenis van Christus wordt gevierd.

De processie begint bij de kerk van San Pietro. Die heeft normaal een strakke, wit gepleisterde voorgevel, maar is ter gelegenheid van de processie versierd met een rand van witte lichtjes met een turquoise kruis in het midden. Dan slingert de stoet zich door de stad heen. De route is historisch bepaald. Zij voert ook langs de kloosters waar vroeger vanachter de tralies de nonnen stonden te kijken die het klooster nooit mochten verlaten.

Twee rijen van mannen in witte kazuifels dragen, schuifelend achter elkaar, het enorme kruisbeeld. In totaal is een vijftigtal mannen hiervoor geselecteerd, zodat er onderweg kan worden gewisseld. Het is een zware klus. Het kruisbeeld is behangen met tientallen lampions en andere versierselen. Alles bij elkaar weegt het gevaarte tweeduizend kilo.

Een paar meter achter het kruisbeeld komt dan het beeld van Maria Addolorata, de treurende moeder. Daar zijn een stuk minder dragers voor nodig, want Maria weegt ‘maar’ vijfhonderd kilo. Vóór de beelden uit of ertussenin lopen kinderen die andere hoofdrolspelers uit het passieverhaal verbeelden. Zoals Johannes de Doper; Sint Veronica, de vrouw die het gezicht van Jezus met een doek heeft afgewist; Jozef van Arimathea en Nicodemus, twee mannen die in het geheim volgelingen van Jezus waren; en Martha en Maria Magdalena, vrouwen die aanwezig waren bij de kruisiging en graflegging van Jezus.

Het duurt uren, soms wel vier uur, voordat de processie is afgelopen. Soms scheert het gigantische kruisbeeld rakelings langs de ijzeren balkons in het oude gedeelte van de stad. De helft van het dorp loopt mee, de andere helft staat te kijken, een kruisteken makend als de dragers voorbijkomen.

Het spannendste is altijd het steile stuk omhoog op de via Giuseppe Garibaldi, langs de kerk van San Bartolomeo. Het is zwaar om de tweeduizend kilo omhoog te dragen, maar door de hoek die het kruis maakt, bestaat het gevaar dat het achterover valt. Voor alle zekerheid gaan er dan een paar mannen voorop lopen, die met lange touwen het kruis vanaf de bovenkant zekeren. Het is vaak het hoogtepunt van de filmpjes die op YouTube te vinden zijn.

Zo mengen zich op zo’n avond van Goede Vrijdag traditie en tegenwoordige tijd. De mannen van de broederschappen lopen in witte kazuifels met kleurige, historische verantwoorde schouderstukken. De vrouwen en mannen van hulpdiensten zijn in werkkleding, een lampion in de hand. Tussendoor af en toe een politie-agent in vol ornaat. En naast de kinderen in hun kostuumpjes zie je vaak een ouder lopen met een dik winterjack. Op ruim zevenhonderd meter hoogte kan het in deze tijd van het jaar ’s avonds nog behoorlijk fris zijn in Randazzo. En zo’n processie is natuurlijk mooi, maar het moet wel een beetje praktisch blijven.