Historische corruptieaanklacht tegen oud-inlichtingenchef China

Zhou Yongkang in 2012, toen hij nog lid was van het Chinese Politburo. Foto: AP / Ng Han Guan

In zijn kruistocht tegen corruptie heeft de Chinese president Xi Jinping een nieuwe overwinning behaald met de aanklacht tegen Zhou Yongkang, het voormalige hoofd van de staatsveiligheidsdienst. Zhou werd in december opgepakt en is nu officieel aangeklaagd wegens omkoping, machtsmisbruik en het lekken van staatsgeheimen. Hij is de hoogstgeplaatste politicus in China die ooit op beschuldiging van corruptie wordt voorgeleid.

Corruptie wordt gezien als een serieus probleem in alle lagen van de Chinese politiek. Bij zijn aantreden in 2013 maakte president Xi een speerpunt van corruptiebestrijding en beloofde hij daarbij zowel de ‘vliegen’ als de ‘tijgers’ aan te pakken. Dat Xi er geen gras over laat groeien is evident, zo zegt China-correspondent Oscar Garschagen.

De affaire rondom Zhou laat vooral zien dat Xi een ongelofelijk machtig politicus is en dat hij heel veel kan maken. Zhou was een gepensioneerd lid van het politburo; tot zijn zaak werden die altijd met rust gelaten. Xi voert deze anti-corruptiecampagne omdat hij ziet dat de partij onder de Chinese bevolking legitimiteit verliest door de corruptieschandalen. De partij hiervoor behoeden, dat is de langetermijnvisie van Xi.

Meerdere motieven voor aanklacht

Het bleef niet bij alleen de vervolging van Zhou. Met zijn arrestatie in december werd ook zijn hele netwerk opgepakt en aangeklaagd. Volgens Garschagen gaat het om twee- tot drieduizend man, onder wie twee generaals en diverse topmanagers bij Chinese staatsbedrijven.

Toch is het niet toevallig dat juist Zhou wordt vervolgd. Binnen de partij behoorde hij tot een factie die president Xi tegenwerkte - dezelfde factie waar de tot levenslang veroordeelde ex-politicus Bo Xilai toe behoorde. Garschagen beaamt dat politieke machtsverhoudingen zeker een rol spelen in de zaak Zhou.

Het is wachten op de volgende arrestatie. Zoals praktisch elke politicus in China heeft Xi meerdere motieven voor een ingreep. In dit geval presenteert hij de rekening aan partijgenoten die hem hebben tegengewerkt bij zijn benoeming. Daarbij maakt Xi zich razend populair onder de bevolking. Sinds Mao Zedong en Deng Xiaoping hebben we hier geen president gehad die zo op een voetstuk wordt gezet.

Dat het tot een veroordeling komt staat nagenoeg vast, in eerdere corruptiezaken werd de aanklacht door de rechter overgenomen en volgden levenslange gevangenisstraffen of de doodstraf.

Lees ook: Partijleider Xi balt zijn vuist en De corrupte tijgers worden afgeschoten (beide €)