Deze bezetting is een kunstwerk, of nee: een kwestie van love and peace

Het Amsterdamse Maagdenhuis werd vijf weken geleden bezet door studenten. Nog altijd zijn de bezetters aanwezig. Wat speelt zich daar af, in de kantine, in de grote hal en in de kamer van de rector?

Het Maagdenhuis is dag en nacht bezet. De bezetters ontvangen voedseldonaties, houden de wacht bij de informatiebalie of slapen in de kamer van de rector. Foto’s Olivier Middendorp

Twee commissies gaan zich buigen over de bestuursstructuur en de financiële situatie van de Universiteit van Amsterdam: is het goed zo of moet het anders. Dat is gisteren afgesproken met docenten en de studenten die het Maagdenhuis bezetten, het bestuurscentrum van de UvA. Maar die bezetting gaat intussen gewoon door.

09.00 uur. Marc (19, student filosofie, wil net als de andere bezetters liever niet met zijn achternaam in de krant) heeft ochtenddienst. Sinds zes uur vanochtend houdt hij de wacht bij de informatiebalie van De Nieuwe Universiteit. Naast de informatiebalie zitten reguliere bewakers.

De Universiteit van Amsterdam (UvA) zet ze in om vierentwintig uur per dag de boel in de gaten te houden. De grote hal is leeg, iedereen slaapt nog. Marc kijkt omhoog naar de circustrapeze aan het plafond. „Dat is dus kunst”, zegt Marc. „Dat kost dus vijftigduizend euro. Dat zijn drie filosofiestudenten.”

Kraker Hans (53) ruimt de rommel op in de kantine en de grote hal. „Niemand vindt het fijn om in de troep van de vorige dag wakker te worden”, zegt hij. Sinds zijn woning aan de Spuistraat vorige week is ontruimd, komt hij elke ochtend even langs in het Maagdenhuis. Slapen doet hij hier niet, dat doet hij bij vrienden.

10.00 uur. Twee medewerksters van de UvA bezoeken het pand. Ze bekijken de deuren die geforceerd zijn, hun eigen kamers zitten op slot.

Ook bij de kamer van rector Dymph van den Boom is de deur opengebroken. „Maar dat is een kwestie van love and peace”, zegt het meisje dat er slaapt tegen de medewerksters. „Deurposten zijn minder belangrijk dan mensenlevens.”

11.00 uur. Jessica (23, student media en cultuur) en Teun (22, student politicologie en geschiedenis) nemen Marcs dienst bij de informatiebalie over. Ze leggen flyers neer met leuzen en liederen (Zeg ken jij de vastgoedman? Hans Amman, de vastgoedman? Hij houdt van speculeren!).

Vijf weken geleden werd het Maagdenhuis, bestuurscentrum van de UvA, bezet door studenten. Onder de titel De Nieuwe Universiteit pleiten zij voor meer inspraak, tegen het ‘rendementsdenken’. Het college van bestuur heeft de actievoerders al diverse toezeggingen gedaan, maar voorlopig maken de bezetters, enkele tientallen, geen aanstalten te vertrekken.

Teun heeft vannacht de wacht gehouden. Dat was „wel een beetje drama”, vertelt hij. Dronken jongens probeerden binnen te komen, een vechtpartij ontstond. „Corpsballen”, zegt Teun. Eén bewaker is met een ambulance afgevoerd en heeft hechtingen gekregen.

15.30 uur. Grote kratten groente worden de kantine binnengedragen. Het Maagdenhuis ontvangt elke dag verschillende voedseldonaties. Fab (21, biologiestudent) staat te koken. Fab woont in Quebec, maar toen hij op Facebook over het Maagdenhuis las, besloot hij naar Amsterdam af te reizen om zich aan te sluiten. Donderdag is hij aangekomen, sindsdien kookt hij elke dag in de kantine.

20.00 uur. De studenten komen samen voor de dagelijkse vergadering. De deelnemers zitten in een kring en gebruiken van de Occupy-beweging afgekeken handgebaren om aan te geven dat ze iets willen zeggen, of om te laten zien wat ze van iets vinden. Wie het ergens mee eens is, steekt beide handen in de lucht; wie een punt wil maken, vormt zijn handen tot een ‘P’.

Iedere aanwezige mag op elk onderwerp aanhaken, een echte leider is er niet. Het meisje dat vanochtend love and peace verkondigde, blaast nu bellen over de vergaderende studenten.

21.30 uur. Niels (28) schept zijn bord vol bami. Hij is opgeleid als accountant en richtte twee weken geleden binnen de Nieuwe Universiteit ‘De Economiegroep’ op. „Maar die naam sloeg niet zo aan”, zegt Niels. Nu heet de groep ‘The New University of Values’. Niels gelooft niet meer in geld en heeft zijn eigen vermogen geheel in bitcoins omgezet.

Sinds drie weken slaapt Niels in het Maagdenhuis. Hij wast af, ruimt op, en houdt ’s nachts de wacht. Hij heeft nog een dikke lip van het gevecht van vannacht. „Ik vind het allemaal prima”, zegt hij, „zolang ik maar af en toe een bitcoinfilmpje mag laten zien.” Niels overweegt de huur van zijn huis in Breda op te zeggen, om zich volledig in het Maagdenhuis te vestigen. Een jongen die ‘de Pool’ wordt genoemd, omdat hij uit Polen komt, stoot Niels aan en laat hem een grote joint zien. ‘And after, we play chess’, zegt de Pool. De jongens gaan naar buiten.

23.00 uur. Een deel van de studenten maakt zich op om naar huis te gaan, een ander deel – een stuk of dertig – blijft overnachten. Alexander (30, kunstenaar) trekt zijn jas aan. Hij ziet de bezetting als „een groot kunstwerk”. En voor dat kunstwerk is het belangrijk om het Maagdenhuis „met opgeheven hoofd” weer te verlaten, op eigen gelegenheid. „Maar sommige mensen hier zijn verslaafd geraakt aan het gemeenschapsgevoel”, zegt Alexander. „Die denken: ik wil niet meer terug naar mijn eigen huis, om weer in mijn eentje YouTube-filmpjes te gaan kijken.”

00.00 uur. De Pool loopt rond met een schaakbord in zijn handen, op zoek naar tegenstanders. Jessica is bezig flyers te printen. Kees snijdt ze op maat, Fab vouwt ze dubbel.

Tweeliterflessen supermarktwijn gaan de grote hal rond, overal wordt opvallend veel geknuffeld. „Dat versterkt de saamhorigheid”, zegt Alexander. Afgelopen weekend zijn verschillende studenten in het Maagdenhuis getatoeëerd.

01.30 uur. In de kamer van Louise Gunning, voorzitter van het college van bestuur, maakt Yael (20, student antropologie) het zich gemakkelijk in een slaapzak. Voor haar komt het handig uit om vanavond in het Maagdenhuis te slapen: morgenochtend heeft ze om negen uur college in de buurt.

09.00 uur. Niels heeft ochtenddienst en zit bij de informatiebalie te schaken. De meeste studenten slapen nog, een enkeling ontbijt in de keuken. Niels heeft niet goed kunnen slapen. In de kamer naast hem werd de hele nacht geblowd en muziek gedraaid. Toen hij vanochtend om zes uur opstond, was het feest nog bezig.

Vandaag gaat hij voor het eerst in drieënhalve week weer eens naar huis. Of hij zijn huur gaat opzeggen, weet hij toch niet meer zeker.