Verplichte roulatie planbureaubestuur is kapitaalvernietiging van jewelste

Tweede Kamer moet deze dwaze regel maar snel afschaffen, meent Roel in ’t Veld.

Op 21 maart stond in NRC een advertentie voor de directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Gezocht: een gezaghebbende en inspirerende directeur. Nederland beschikt over een krans van internationaal in hoog aanzien staande instellingen. Het begon na de oorlog met het Centraal Planbureau en Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen als directeur. Gevolgd door de WRR, het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het RIVM, en het meest recent uit een fusie ontstane PBL. Ze zorgen voor verwerking van recente wetenschappelijke inzichten in handreikingen aan de politiek. Ongeëvenaard in Europa. Is de vorige PBL-directeur gestorven of met pensioen? Nee hoor, het PBL beschikt over een gezaghebbende en inspirerende directeur in de persoon van Maarten Hajer. In de afgelopen zeven jaar heeft hij ook internationaal gezag verworven. Wil hij dan nodig weg om een nog beroemder instituut te gaan leiden? Nee, hij moet weg. Niet om ruzie of disfunctioneren. Hij moet weg omdat iemand heeft bedacht dat voor de directeuren van de planbureaus dezelfde regels moeten gelden als voor topambtenaren. En voor die topambtenaren heeft iemand bedacht dat die na vijf tot zeven jaar van functie moeten wisselen. Recent bedacht, want de voorlaatste directeur van het SCP zat nog rustig 14 jaar. Coen Teulings was een zeer zelfstandige directeur van het Centraal Planbureau en dat vindt niet iedereen een verdienste. Voor hem is de regel ingevoerd, denk ik. Maar ze berust op een misverstand, namelijk dat de overeenkomsten tussen de functie van topambtenaar en directeur van een planbureau aanzienlijk zijn. Voor de laatste geldt dat wetenschappelijk prestige, bestuurlijke sensitiviteit en sociale intelligentie hand in hand moeten gaan. Het eerste geldt voor een topambtenaar niet. Je eist toch ook niet dat een Nobel-laureaat in de fysica na een tijdje maar eens iets anders gaat doen dan hoogleraar zijn?

Ook voor de topambtenaar is een termijn idioot. Succesrijke secretarissen-generaal en directeuren-generaal werden recent ontijdig vroeg interim-manager. Kapitaalvernietiging. Heel wat anders is dat het natuurlijk wel verstandig is periodiek na te gaan of het functioneren tot positieve waardering leidt. Zoals voor burgemeesters geldt. Laat Hajer maar rustig solliciteren op zijn eigen functie.