Tien minuten voor een uitzaaiing

Huisarts Chantal van het Zandt besteedt te veel tijd aan haar patiënten. Tenminste, dat zegt de zorgverzekeraar. Daarom heeft ze een wekker om bij te houden hoe lang een consult duurt.

Op de deur van de spreekkamer van huisarts Chantal van het Zandt hangt een briefje aan haar patiënten. Er staat in dat zorgverzekeraar Achmea het aantal dubbele consulten gaat beperken. „Gemaakte zorgkosten kunnen worden teruggevorderd. Maar ook kan uw zorgverzekeraar zonder uw toestemming inzage eisen in uw medische dossier.”

En dus moet de moeder met de borstontsteking het kort houden. Ze wil nog iets weten over de ademhaling van haar zoontje, maar slikt haar vraag in. De wekker staat op twaalf minuten. Een consult duurt tien minuten en levert de huisarts een vergoeding van 9,04 euro op. Voor een dubbel consult, vanaf 20 minuten, krijgt ze 18,08 euro – alleen als de verzekeraar dat goedkeurt.

Bij de vrouw met de slecht werkende nieren is een shunt geplaatst. Binnenkort gaat ze in dialyse. „Die hangt als een zwaard boven mijn hoofd”, zegt ze. De afgelopen weken is ze steeds twee keer per week bij de huisarts geweest – te vaak, vindt de zorgverzekeraar. Maar een psycholoog krijgt de vrouw niet vergoed. „Het wordt beter”, troost Van het Zandt. „En ook als het even niet gaat, is er nog geen man overboord.” De vrouw klaart op. Dertien minuten zijn voorbij getikt.

Foutje van de verzekeraar

„De verzekeraar”, zegt de huisarts, „gaat op de stoel van de behandelaar zitten.”

De derde patiënt, een vrouw met een kwaadaardige tumor in de buik en uitzaaiingen in de lever, hoort het slechte nieuws stil aan. Ze belt haar man. „Het is niet goed”, zegt ze. „Ze hebben iets gevonden.” Een kwartier later loopt ze naar buiten.

Van de consulten van deze morgen komen achttien minuten voor rekening van de huisarts – minuten die ze aan haar patiënten besteedt zonder ze bij de verzekeraar te declareren. Als ze dat wel zou doen, kan ze een wantrouwig bericht verwachten. Van het Zandt maakt een kort verslag van de consulten voor Achmea. Ze laat haar administratie zien en de grafieken die ze bijhoudt – vierduizend.

Van het Zandt heeft een geschiedenis met Achmea. Vorig jaar zomer overviel de zorgverzekeraar haar als praktijkhoudend huisarts met een „materiële controle”, omdat haar declaraties en die van haar twee collega’s te hoog zouden zijn. Achmea sprak van een „schadelast” – geleverde zorg gedurende twee jaren – van 500.000 euro aan consulten en behandelingen. Er zou sprake kunnen zijn van fraude. Drie weken voor de bevalling van haar tweede kind moest ze uitleg geven over haar volledige boekhouding.

Zou het zo kunnen zijn dat Achmea straks in de medische dossiers van haar patiënten mag kijken? „Als uiterste middel zetten we dat in”, zegt de woordvoerder van Achmea aan de telefoon. Minister Schippers heeft daar toestemming voor gegeven.

Met haar accountant en een statisticus onderzocht ze de claim en ontdekte een misrekening bij de verzekeraar. Eind vorig jaar erkenden de controleurs van Achmea hun fout. Vorige week ontving Chantal van het Zandt een excuusbrief van de ‘senior materiële controle’. „Wij zijn in uw geval tekortgeschoten”, schrijft ze, „en dat spijt ons. Wij hopen dat u met ons het proces wilt bespreken, met wederzijds begrip voor elkaars beleving.”

Maar ze is nog niet van Achmea af. Ze is opnieuw uitgenodigd voor een controlegesprek. „Zorgverzekeraars”, zegt ze, „beslissen alles. Ze controleren alles, maar ze lopen geen enkel risico.”