Schoolgenoot slachtoffers vliegramp Germanwings: media, geef ons privacy

Het is een spanningsveld: er is een ramp gebeurd waar de media verslag van willen doen, moeten doen. Maar nabestaanden willen in zo’n situatie juist rust. Hoe daarmee om te gaan? In ieder geval niet zo, betoogt een scholier van de Duitse school, waarvan scholieren en docenten omkwamen bij de rampvlucht van Germanwings.

Satellietwagens van de media bij het Joseph-König-Gymnasium in het Duitse plaatsje Haltern-am-See. Foto ANP / Vincent Jannink

Het is een spanningsveld: er is een ramp gebeurd waar de media verslag van willen doen, moeten doen. Maar nabestaanden willen in zo’n situatie juist rust. Hoe daarmee om te gaan? In ieder geval niet zo, betoogt een scholier van de Duitse school, waarvan scholieren en docenten omkwamen bij de rampvlucht van Germanwings.

In zijn blog waar The Guardian vandaag uit publiceert, beschrijft scholier Mike Baumeister hoe de media zijn school,het Joseph-König-Gymnasium, overspoelden in de dagen na de ramp:

Om half zes ‘s avonds toen ik terugging naar school, leek de locatie veranderd te zijn in een menselijke dierentuin met journalisten achter dranghekken. Terwijl er nog geen bevestiging was van het aantal doden, waren veel mensen al in tranen. Het voelde alsof de pers stond te wachten om onze emotionele reactie te filmen als die bevestiging zou komen.

Baumeister hekelt met name de trucs die sommige journalisten uithaalden om aan informatie te komen. Zo deed iemand zich voor als een klasgenoot en belde nabestaanden, een ander verkleedde zich als pastorale hulpverlener om de scholieren te kunnen benaderen en journalisten verstopten telefoons en opnamerecorders in jaszakken of bloemen om stiekem gesprekken op te nemen.

Ook werd er geld geboden voor interviews. De scholier stelt ook vraagtekens bij het bekende stand-upje van tv-verslaggevers die eindeloos hetzelfde melden omdat er geen nieuws is. Volgens Baumeister had de enorme belangstelling tot gevolg dat de scholieren niet op de manier het nieuws konden verwerken en rouwen zoals ze graag zouden willen doen.

Hij sprak over de berichtgeving met Richard Gutjahr, van het late journaal op de Beierse tv.

NRC: verdriet nabestaanden kan belangrijker dan nieuws zijn

NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch zegt dat de krant altijd heel terughoudend probeert te zijn bij dit soort rampen:

“Wij proberen altijd heel voorzichtig te zijn en eerbied te hebben voor de slachtoffers. Het verdriet en de pijn van de nabestaanden is in die gevallen belangrijker dan het nieuws. Maar het is een dunne lijn waarop je balanceert. Je wil natuurlijk ook verslag doen. Wij hebben bij de ramp met Germanwings ook iemand naar de Franse Alpen gestuurd. Maar de regel is dat je niet het leed van nabestaanden in de weg moet staan. Dat moet je ook aanvoelen en ik vind dat onze journalisten dat goed doen.”

Foto ANP / Vincent Jannink

Kaarsen en bloemen voor het Joseph-König-Gymnasium. Foto ANP / Vincent Jannink

Terughoudendheid kan ook kil worden

Je kan ook te voorzichtig zijn, zegt Vandermeersch. Bij de ramp met MH17 is bij de krant intern lang gediscussieerd over het tijdstip waarom de namen van de slachtoffers moesten worden gepubliceerd. De keerzijde van die terughoudendheid was dat de berichtgeving te onpersoonlijk en zakelijk kon overkomen, zo schreef NRC-ombudsman Sjoerd de Jong destijds in een blog:

Plaatste de krant zich zo niet buiten de eigen gemeenschap? (..) Bij een geweldsdaad waarbij 196 Nederlanders omkomen, verdient het verhaal van ‘gewone’ slachtoffers en nabestaanden een plaats in de krant.

Baumeister vreest 4 april aanstaande, de dag dat de officiële begrafenisstoet zal plaatsvinden in Haltern. De scholier roept de media op om bescheiden en ingetogen hiervan verslag te doen. En opmerkelijk, hij roept lezers op om vooral die media te lezen die op respectvol wijze nieuws brengen.

Vermijd tabloids. Uiteindelijk zijn jullie, de consumenten, degenen die journalisten betalen die moedwillig over de grenzen van de betamelijkheid stappen.

Lees ook deze reportage vanuit Montabaur, de thuisstad van Andreas Lubitz die eerder in nrc.next verscheen Hoe benader je een stad in rouw?