Poëzie en rap versmelten bij Kate Tempest

Kate Tempest creëert een wereld van hartverwarmend engagement en knisperfrisse muziek waarin soul, reggae, funk en hiphop om voorrang strijden. Volgende week treedt ze op in Rotterdam, op festival Motel Mozaïque.

Tot voor kort maakte Kate Tempest er een sport van om op een kinderkaartje in het Londense openbaar vervoer te reizen. Ze is 29, maar op heldere dagen oogt ze als een meisje van vijftien dat met haar lange rode lokken blijmoedig door het leven huppelt. Haar poëzie en vertelkunst daarentegen zijn zeldzaam volwassen.

In 2013 kreeg ze de prestigieuze Ted Hughes Award voor haar epische gedicht Brand New Ancients. Haar debuutalbum Everybody Down koppelt hyperrealistische poëzie aan inventieve hiphopbeats. Live brengt ze haar teksten met de wervingsdrang van een evangelist, buigend over de voorste rijen om het publiek bij haar op rijm gezette verhalen uit het alledaagse leven te betrekken.

Kate Tempest is dichter, rapper, toneelschrijver, activist en performer in één. Haar artiestennaam ontleende Kate Esther Calvert aan The Tempest van William Shakespeare. Maar, haast ze zich te vertellen als die naam valt, ook William Blake, James Joyce, W.H. Auden en The Wu-Tang Clan behoren tot haar inspiratoren. In het gedicht My Shakespeare beschrijft ze hoe het werk van de toneelschrijver nog altijd doorklinkt in Engelse straattaal. Uitdrukkingen als „the milk of human kindness” en „the beast with two backs” zijn net zo goed op hun plaats in een hiphoptekst als in verheven beschouwingen, vindt ze.

Uitverkoren

Gedichten schreef Kate Tempest vanaf haar dertiende en haar debuut als rapper maakte ze op zestienjarige leeftijd, toen ze de open microfoon pakte bij een hiphopevenement. Poëzie en rappen gingen moeiteloos samen, merkte ze. Alles wat ze geleerd had op de BRIT School for Performing Arts en op Goldsmiths Univerity waar ze Engelse literatuur studeerde, kon ze kwijt in haar slim geconstrueerde teksten en zangerige voordracht. Op het podium voelt ze zich een ander mens, minder verlegen dan anders en uitverkoren om haar denkbeelden met anderen te delen.

Haar virtuoze tekstbehandeling viel op en The Royal Shakespeare Company vroeg haar om een toneeltekst naar Shakespeares The Merchant of Venice. Voor toneelgroep Paines Plough schreef ze het stuk Wasted, over drie twintigers die de dood van een vriend herdenken.

Haar eigen Brand New Ancients bracht ze als „spoken word theatre”. Ze werd geprezen om haar vernieuwing van het toneelgenre, met woorden die tot leven kwamen alsof ze uit eigen beweging van het papier dansten.

Haar album Everybody Down maakte ze met producer Dan Carey, die een passende elektronische begeleiding knutselde bij haar observaties uit het moderne leven in Zuid-Londen. In haar teksten figureren de personages Harry en Becky en hun naar waarheid opgetekende belevenissen. Het zijn heftige verhalen over The Beigeness (de bleekheid) van het bestaan waarin drugs, seksuele intimidatie en de hardheid van het leven in een metropool aan de orde van de dag zijn. „Overal zijn monsters”, opent ze haar verhalencyclus. „Tieten bloot, kwijlend, hoofden achterover/ roepend en schreeuwend, alleen om te laten zien dat ze bestaan.”

Harry en Becky sappelen en zwoegen in hun zoektocht naar geluk en een doel in hun leven. Overal vinden ze keien op hun pad: „Laten we wel wezen, de lonen zijn kut en de huur is waanzinnig.” In teksten die bijna uit hun voegen barsten van sappig binnenrijm en ritmisch vernuft werpt Kate Tempest zich op als chroniqueur van een ongemakkelijke werkelijkheid, met soms een streepje licht aan de horizon.

Het gewone leven is ontdaan van zijn mythologische kwaliteit, vindt Tempest. De oude Grieken hadden er geen moeite mee om het alledaagse tot een heldendicht te verheffen. In Brand New Ancients zet ze gewone mensen op een voetstuk: „Miljoenen personages, elk met hun heldenverhaal, zingend: ‘Het is moeilijk een engel te zijn, voordat je een duivel bent geweest’.”

Ze is slim en betrokken, maar er is één belangrijker reden om Kate Tempest live te gaan zien. Haar muziek heeft het onstuitbare vermogen om de ziel te verheffen, zoals een punkgroep een ravage van simpele gitaarakkoorden kon aanrichten om op de puinhopen een betere wereld te bouwen.

De bewonderaars die Kate Tempest als „toekomst van de hiphop” aanwijzen, bedoelen niet dat ze de concurrentie aan moet met Amerikaanse supersterren. Tempest schept haar eigen, typisch Britse wereld van hartverwarmend engagement en knisperfrisse muziek waarin soul, reggae, funk en hiphop om voorrang strijden. Met haar fantastische band is ze de meest dynamische rockdichteres die de poppodia betreedt sinds het debuut van Patti Smith veertig jaar geleden.

Tegenwoordig koopt ze een kaartje voor volwassenen als ze met de bus gaat. Als ze alcohol wil kopen moet ze wel nog haar identiteitskaart laten zien. Voor eeuwig jong, dat is Kate Tempest.