Horváths toneeldebuut gevonden

Het toneeldebuut van de Duitse auteur Horváth, geschreven in de stijl van Brecht, is teruggevonden.

Ödön von Horváth Foto Literaturarchiv ONB

Bijna honderd bladzijden toneeltekst getiteld Niemand van een van de belangrijkste Duitstalige toneelschrijvers, leidde bijna een eeuw lang een verborgen bestaan. Het stelt theaterkenners voor een raadsel dat dit stuk van Ödön von Horváth (1901-1938) nooit werd gepubliceerd of opgevoerd. Er bestond wel lange tijd het gerucht van een verloren gewaand stuk, maar de speurtocht ernaar werd na verschijning in 1996 van Horváths verzamelde toneelstukken gestaakt.

De jonge Hongaars-Duitse auteur schreef in 1924 een script dat hij Niemand noemde, met als ondertitel Tragödie in sieben Bildern, ofwel ‘taferelen’. In de jaren negentig verwierf een onbekende koper de tekst bij een veilinghuis in het Zuid-Duitse Pforzheim. De eigenaar hield het in zijn privéverzameling totdat hij het ook op de veiling bracht, ditmaal in het Berlijnse Kempinski Bristol Hotel. Via de telefoon meldde zich vorige week maandag een bieder. De richtprijs bedroeg 8.000 euro; voor 11. 000 euro wisselde het van eigenaar. Het script is denkt men zoekgeraakt in de collectie van de toenmalige eigenaar, en recent weer opgedoken. Nu is het in bezit van de Wienbibliothek in Wenen, het archief van de hoofdstad. Een medewerker van de bibliotheek laat desgevraagd weten dat het stuk, overgeleverd als typoscript, Horváths debuut is. Het is voorzien van handgeschreven aantekeningen en correcties.

Horváth schreef Niemand in een expressionistische stijl, geïnspireerd door Bertolt Brecht. Het is gesitueerd in een wereld van hoeren en drankzuchtigen met een kreupele man als hoofdpersoon. Volgens de Weense bibliotheek wacht men in de Duitstalige theaters met grote spanning op het openbaar maken van de tekst van de bekende exil-auteur. Dat duurt nog enige tijd.

Eerst moet bekeken worden of er eventuele rechthebbenden zijn. Interessant is dat op de titelpagina het copyright staat van Verlag Die Schmiede, een vooraanstaande avant garde-uitgeverij uit Berlijn. Ook Franz Kafka, Alfred Döblin en Joseph Roth publiceerden hier hun werk.